Sir Alfred Hitchcock, brytyjski reżyser i producent filmowy, znany na całym świecie jako „Master of Suspense”, urodził się 13 sierpnia 1899 roku. W chwili swojej śmierci 29 kwietnia 1980 roku, w wieku 80 lat, pozostawił po sobie imponujący dorobek ponad 50 filmów, które zrewolucjonizowały kino gatunkowe, tworząc niezapomniane dreszczowce. Jego wpływ na kulturę popularną jest nieoceniony, co potwierdza przyjęcie amerykańskiego obywatelstwa w 1955 roku oraz uhonorowanie tytułem szlacheckim przez królową Elżbietę II w 1979 roku. Choć jego filmy często eksplorowały mroczne zakamarki ludzkiej psychiki, jego własne życie naznaczone było także głębokimi więzami rodzinnymi, zwłaszcza z żoną Almą Reville, która była jego najbliższą współpracowniczką.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na 29 kwietnia 1980 roku miał 80 lat.
- Żona/Mąż: Alma Reville
- Dzieci: Pat Hitchcock
- Zawód: Reżyser filmowy, producent filmowy
- Główne osiągnięcie: Stworzenie gatunku filmowego zwanego dreszczowcem i mistrzostwo w budowaniu napięcia (suspense).
Podstawowe Informacje o Alfredzie Hitchcocku
Alfred Joseph Hitchcock przyszedł na świat 13 sierpnia 1899 roku w Leytonstone w Wielkiej Brytanii. Choć przez większość życia jego kariera związana była z Europą i Stanami Zjednoczonymi, w 1955 roku przyjął amerykańskie obywatelstwo. Zmarł 29 kwietnia 1980 roku w Los Angeles w Kalifornii, w wieku 80 lat. Jego przydomek „Master of Suspense” doskonale oddaje istotę jego twórczości, charakteryzującej się mistrzowskim budowaniem napięcia i psychologiczną głębią.
Kariera Alfreda Hitchcocka rozpoczęła się w 1919 roku od pracy nad planszami z napisami, a jego droga artystyczna doprowadziła go do pozycji jednego z najbardziej wpływowych reżyserów w historii kina. Jego prawdziwe nazwisko stało się synonimem kinowego geniuszu, a filmy do dziś fascynują widzów na całym świecie, często dzięki jego charakterystycznemu czarnemu humorowi i rozpoznawalnej sylwetce, którą popularyzował również w swoim programie telewizyjnym.
Rodzina i życie prywatne Alfreda Hitchcocka
Rodzice i pochodzenie
Alfred Hitchcock był synem Williama Edgara Hitchcocka i Emmy Jane Whelan, których korzenie sięgały Anglii i Irlandii. Wychowany w rzymskokatolickiej rodzinie, młody Alfred doświadczył surowego wychowania, które, jak sam później przyznawał, mogło wpłynąć na jego późniejszą wrażliwość na tematykę moralności i grzechu, często pojawiającą się w jego filmach.
Dzieciństwo i dyscyplina
Dzieciństwo Alfreda Hitchcocka upłynęło pod znakiem silnej dyscypliny. Jego ojciec często opisywał go jako „małego baranka bez skazy”. Ta wczesna potrzeba posłuszeństwa i unikania kar, silnie związana z religijnym wychowaniem, mogła mieć pośredni wpływ na jego późniejsze zainteresowanie psychologią postaci i mechanizmami wywoływania strachu.
Małżeństwo i współpraca z Almą Reville
W 1926 roku Alfred Hitchcock poślubił Almę Reville. Ich związek trwał aż do śmierci reżysera w 1980 roku i był nie tylko głęboką więzią emocjonalną, ale także niezwykle owocną współpracą zawodową. Alma Reville była jego najbliższą współpracowniczką, scenarzystką i doradczynią, odgrywając kluczową rolę w kształtowaniu artystycznej wizji wielu jego filmów. Jej wkład w pracę Hitchcocka był nieoceniony, choć często pozostawał w cieniu jego ogromnej sławy.
Potomstwo: Córka Pat Hitchcock
Owocem małżeństwa Alfreda i Almy Hitchcocków była córka, Pat Hitchcock, urodzona w 1928 roku. Pat podążyła śladami ojca, angażując się w świat filmu. Wystąpiła w kilku jego produkcjach, w tym w takich dziełach jak „Nieznajomi z pociągu” oraz „Psychoza”, co świadczy o silnych więzach rodzinnych i wspólnym zamiłowaniu do sztuki filmowej.
Kariera zawodowa Alfreda Hitchcocka
Początki w branży filmowej
Droga Alfreda Hitchcocka do reżyserii nie była bezpośrednia. Swoją karierę w branży filmowej rozpoczął w 1919 roku jako projektant plansz z napisami (title cards) dla wytwórni Famous Players-Lasky. Ta wczesna styczność z technicznym aspektem tworzenia filmów pozwoliła mu na zdobycie fundamentalnej wiedzy o procesie produkcji, co później zaprocentowało w jego innowacyjnym podejściu do reżyserii.
Debiut reżyserski i pierwszy sukces
Pierwszym samodzielnym filmem wyreżyserowanym przez Alfreda Hitchcocka był brytyjsko-niemiecki niemy obraz „The Pleasure Garden” z 1925 roku. Jednak za jego pierwszy prawdziwy sukces i film, który ukształtował przyszły gatunek thrillera, powszechnie uznaje się „Lokatora” z 1927 roku. Ten obraz ugruntował jego pozycję jako twórcy potrafiącego budować napięcie i intrygować widza.
Pionier dźwięku w brytyjskim kinie
Alfred Hitchcock był pionierem wprowadzania nowych technologii do kina. W 1929 roku wyreżyserował film „Szantaż” (Blackmail), który przeszedł do historii jako pierwszy brytyjski film dźwiękowy, znany również jako „talkie”. Ta innowacja otworzyła nowe możliwości narracyjne i techniczne, a Hitchcock szybko je opanował, umacniając swoją reputację innowatora.
Przełomowe filmy brytyjskie
Przed przeniesieniem się do Stanów Zjednoczonych, Alfred Hitchcock stworzył dwa arcydzieła brytyjskiego kina, które do dziś są uznawane za kamienie milowe gatunku. Filmy „39 kroków” z 1935 roku oraz „Starsza pani znika” z 1938 roku, to doskonałe przykłady jego mistrzostwa w tworzeniu suspensu, złożonych intryg i charakterystycznych postaci.
Kontrakt z Selznickiem
W 1939 roku, już jako uznany twórca w Wielkiej Brytanii, Alfred Hitchcock został namówiony przez wpływowego producenta Davida O. Selznicka do przeprowadzki do Hollywood. Ten ruch otworzył nowy rozdział w jego karierze, umożliwiając mu pracę z amerykańskimi gwiazdami i dostęp do większych budżetów, co pozwoliło na realizację jego najbardziej ambitnych wizji filmowych.
Złota Era Hollywood: Lata 40. i 50.
Lata 40. i 50. XX wieku to okres, w którym Alfred Hitchcock stworzył serię niezwykłych hitów, które na stałe wpisały się w historię kina. W tym czasie powstały takie filmy jak „Rebeka” (1940), „Cień wątpliwości” (1943) czy „Osławiona” (1946). W tych produkcjach współpracował z największymi gwiazdami tamtych czasów, w tym z Carym Grantem, Jamesem Stewartem i Grace Kelly, co tylko potwierdza jego status jako jednego z najjaśniejszych punktów Hollywoodzkiej Złotej Ery.
Szczyt popularności telewizyjnej: „Alfred Hitchcock przedstawia”
W latach 1955–1965 Alfred Hitchcock stał się ikoną popkultury dzięki swojemu udziałowi w popularnej antologii telewizyjnej „Alfred Hitchcock przedstawia”. W roli gospodarza i producenta programu, jego charakterystyczna sylwetka oraz mistrzowskie posługiwanie się czarnym humorem zyskały rozpoznawalność w milionach domów na całym świecie, cementując jego legendę poza kinowym ekranem.
Nagrody i osiągnięcia Alfreda Hitchcocka
Dorobek Alfreda Hitchcocka został uhonorowany licznymi nagrodami i wyróżnieniami, potwierdzając jego status jako jednego z najważniejszych twórców w historii kina.
| Nagroda/Wyróżnienie | Rok | Opis |
|---|---|---|
| Oscar dla Najlepszego Filmu | 1940 | Za film „Rebeka”. |
| Członkostwo BAFTA (Fellowship) | 1971 | Prestiżowe wyróżnienie Brytyjskiej Akademii Sztuk Filmowych i Telewizyjnych. |
| Nagroda za całokształt twórczości (Life Achievement Award) | 1979 | Przyznana przez Amerykański Instytut Filmowy (AFI). |
| „Zawrót głowy” (Vertigo) jako najlepszy film wszech czasów | 2012 | Pierwsze miejsce w plebiscycie Brytyjskiego Instytutu Filmowego. |
Należy zaznaczyć, że mimo pięciu indywidualnych nominacji do Oscara dla Najlepszego Reżysera, Alfred Hitchcock nigdy nie otrzymał tej nagrody. Jego filmy zdobyły łącznie 46 nominacji do Oscara i 6 statuetek.
Kluczowe etapy kariery Alfreda Hitchcocka
Kariera Alfreda Hitchcocka to fascynująca podróż przez historię kina, naznaczona innowacjami i artystycznym rozwojem. Od skromnych początków po status legendy, jego droga była pełna przełomów.
Początki i debiut
- 1919: Rozpoczęcie kariery jako projektant plansz z napisami (title cards) dla wytwórni Famous Players-Lasky.
- 1925: Debiut reżyserski z brytyjsko-niemieckim niemy obrazem „The Pleasure Garden”.
- 1927: Pierwszy prawdziwy sukces – film „Lokator”, który ukształtował gatunek thrillera.
Rozwój i przełomy
- 1929: Reżyseria „Szantażu” (Blackmail), pierwszego brytyjskiego filmu dźwiękowego („talkie”).
- 1935: Stworzenie arcydzieła brytyjskiego kina – „39 kroków”.
- 1938: Kolejne brytyjskie arcydzieło – „Starsza pani znika”.
Hollywoodzka kariera
- 1939: Przeprowadzka do Hollywood po namowie producenta Davida O. Selznicka.
- Lata 40. i 50.: Złota Era Hollywood z hitami takimi jak „Rebeka” (1940), „Cień wątpliwości” (1943), „Osławiona” (1946), z udziałem gwiazd takich jak Cary Grant, James Stewart, Grace Kelly.
- 1955–1965: Szczyt popularności telewizyjnej jako gospodarz i producent antologii „Alfred Hitchcock przedstawia”.
Zdrowie i traumy Alfreda Hitchcocka
Fobia przed policją
Jedną z najbardziej niezwykłych cech biografii Alfreda Hitchcocka jest jego fobia przed policją. Jako pięciolatek, na prośbę ojca, został na krótki czas zamknięty w celi policyjnej za karę. To traumatyczne doświadczenie wywołało u niego dożywotni lęk przed stróżami prawa, który był na tyle silny, że nawet bał się prowadzić samochód. Ta fobia mogła nieświadomie wpłynąć na sposób, w jaki przedstawiał postacie stróżów prawa w swoich filmach.
Wpływ szkoły jezuickiej
Okres nauki w St Ignatius College, szkole prowadzonej przez jezuitów, był dla młodego Hitchcocka naznaczony doświadczeniem kar cielesnych. Traumatyczne oczekiwanie na karę pod koniec każdego dnia szkolnego ukształtowało jego psychikę i miało głęboki wpływ na jego późniejsze filmowe rozumienie strachu i napięcia. Te wczesne doświadczenia mogły stać się inspiracją do eksplorowania psychologicznych aspektów ludzkiego lęku w jego twórczości.
Wczesna strata ojca
W wieku zaledwie 15 lat, w 1914 roku, Alfred Hitchcock stracił ojca, Williama Edgara Hitchcocka, który zmarł z powodu rozedmy płuc i chorób nerek. Ta wczesna strata zmusiła młodego Alfreda do szybkiego podjęcia pracy zarobkowej, aby pomóc rodzinie. Ten trudny okres w jego życiu z pewnością wpłynął na jego dojrzewanie i wczesne doświadczenia zawodowe.
Ciekawostki z życia i pracy Alfreda Hitchcocka
Poza swoją monumentalną karierą filmową, Alfred Hitchcock był postacią pełną fascynujących osobliwości, które dodają kolorytu jego biografii.
- Edukacja techniczna: Zanim trafił do kina, kształcił się na inżyniera, studiując mechanikę, elektryczność, akustykę i nawigację, co później pomagało mu w nowatorskim podejściu do techniki filmowej.
- Pasja do transportu: Jego ulubionym przedmiotem była geografia; potrafił wyrecytować wszystkie przystanki Orient Expressu i miał obsesję na punkcie rozkładów jazdy londyńskich tramwajów.
- Sekretny kod na planie: Podczas kręcenia filmów używał nazw pętli tramwajowych do oznaczania numerów scen na klapsie – np. widząc „Scenę 23”, szeptał „Woodford”, co było nazwą przystanku końcowego linii 23.
- Cameo: Stał się sławny z krótkich, często zabawnych występów gościnnych (cameo) w niemal każdym swoim filmie, co stało się swoistą zabawą dla widzów próbujących go odnaleźć na ekranie.
- Pierwsza praca: Jego pierwszą poważną posadą była praca urzędnika technicznego w firmie Henley Telegraph and Cable Company.
Sir Alfred Hitchcock, mistrz suspensu, pozostawił po sobie dziedzictwo filmowe, które nadal inspiruje i fascynuje. Jego zdolność do tworzenia napięcia poprzez subtelne detale i psychologiczne portrety postaci jest lekcją dla każdego twórcy filmowego, a jego innowacyjne podejście do narracji i techniki filmowej na zawsze zmieniło oblicze kina. Jego życie i twórczość stanowią nieustające źródło inspiracji dla pokoleń filmowców i widzów na całym świecie.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Alfred_Hitchcock
