Amerigo Vespucci: Jak Vespucci pomógł nazwać Amerykę

0

Amerigo Vespucci, urodzony 9 marca 1454 roku we Florencji, był włoskim kupcem, odkrywcą i kartografem, który zasłynął z udowodnienia Europejczykom, że odkryte lądy to nowy kontynent, a nie część Azji. Na 2024 rok miałby 570 lat. Poślubił Marię Cerezo, która aktywnie wspierała jego przedsięwzięcia. Jego kluczowe osiągnięcie polegało na zakwestionowaniu powszechnego wówczas przekonania o azjatyckim charakterze nowo odkrytych ziem, co ostatecznie doprowadziło do nazwania obu Ameryk jego imieniem, utrwalając jego dziedzictwo na mapach świata.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 570 lat (stan na 2024 rok)
• Żona/Mąż: Maria Cerezo
• Dzieci: Brak informacji
• Zawód: Kupiec, odkrywca, kartograf
• Główne osiągnięcie: Udowodnienie, że odkryte lądy to nowy kontynent, nazwanie Ameryk jego imieniem

Kim był Amerigo Vespucci? Podstawowe informacje biograficzne

Amerigo Vespucci, którego pełne imię w dokumentach historycznych i różnych językach przybierało formy takie jak Américo Vespucio (hiszpański), Americus Vespucius (łacina) czy Américo Vespúcio (portugalski), urodził się 9 marca 1454 roku w Peretola, na przedmieściach Florencji. Florencja w tym okresie była bogatym włoskim miastem-państwem i tętniącym życiem centrum sztuki i nauki renesansowej. Vespucci zmarł 22 lutego 1512 roku w Sewilli, należącej do Korony Kastylii, w wieku 57 lat, pozostawiając po sobie dziedzictwo, które na zawsze zmieniło mapy świata. W ciągu swojego życia pełnił wiele ról, pracując jako kupiec, odkrywca oraz kartograf, co pozwoliło mu połączyć umiejętności biznesowe z pasją do nauki i nawigacji. Jego kluczowe osiągnięcie historyczne polega na udowodnieniu Europejczykom, że „Nowy Świat” nie jest częścią Azji, jak sądził Krzysztof Kolumb, lecz wcześniej nieznanym czwartym kontynentem. To właśnie to odkrycie doprowadziło do nazwania obu Ameryk jego imieniem.

Rodzina i życie prywatne Amerigo Vespucci

Amerigo Vespucci był trzecim synem Nastagio Vespucciego, florenckiego notariusza pracującego dla Gildii Zmieniaczy Pieniędzy, oraz Lisy di Giovanni Mini. Rodzina Vespuccich nie należała do wyjątkowo zamożnych, jednak posiadała bardzo silne powiązania polityczne, utrzymując bliskie relacje z Wawrzyńcem Wspaniałym (Lorenzo de’ Medici), faktycznym władcą Florencji. Warto zaznaczyć, że kuzyn Amerigo, Marco, był mężem Simonetty Vespucci, słynnej modelki uwiecznionej przez Sandro Botticellego jako Wenus. W przeciwieństwie do swoich starszych braci, którzy studiowali na Uniwersytecie w Pizie, Amerigo był edukowany we Florencji przez wuja, Giorgio Antonio Vespucciego. Ten dominikanin i wybitny humanista wprowadził młodego Amerigo w świat literatury, filozofii, retoryki, łaciny, a także geografii i astronomii. Po osiedleniu się w Sewilli, Amerigo poślubił Hiszpankę Marię Cerezo. Według testamentu odkrywcy, Maria była córką słynnego dowódcy wojskowego Gonzalo Fernándeza de Córdoba. Maria aktywnie uczestniczyła w jego interesach i posiadała pełnomocnictwo do działania w jego imieniu podczas jego nieobecności.

Kariera zawodowa i wyprawy Amerigo Vespucci

Karierę Amerigo Vespucci rozpoczęła w dyplomacji. W 1478 roku towarzyszył swojemu wujowi Guido Antonio w misji dyplomatycznej do Paryża, gdzie pełnił prawdopodobnie rolę attaché lub prywatnego sekretarza. Po śmierci ojca w 1482 roku, Amerigo podjął pracę dla Lorenzo di Pierfrancesco de’ Medici, początkowo zarządzając domem rodu, a z czasem przejmując coraz większą odpowiedzialność za interesy handlowe rodziny. Podczas swojego pobytu w Sewilli, Vespucci nawiązał współpracę z Gianotto Berardim, który inwestował ogromne kwoty w wyprawy Krzysztofa Kolumba i zaopatrywał jego drugą flotę. Ta współpraca wprowadziła Amerigo w świat wielkich odkryć geograficznych.

Pierwsza znacząca wyprawa, w której wziął udział Amerigo Vespucci, miała miejsce w latach 1499–1500. Dołączył on do ekspedycji Alonso de Ojedy i Juana de la Cosy, finansując dwa z czterech statków floty. Podczas tej podróży odkrył ujścia rzek Amazonki i Pará, docierając do wybrzeży dzisiejszego Surinamu i Gujany Francuskiej. Kolejna kluczowa ekspedycja odbyła się w latach 1501–1502. Na zlecenie króla Manuela I, Vespucci uczestniczył w wyprawie do Brazylii pod dowództwem Gonçalo Coelho. 1 stycznia 1502 roku odkrył zatokę, którą nazwano Rio de Janeiro. To właśnie podczas tej podróży Vespucci zrozumiał, że badane lądy to nowy kontynent, a nie Azja, co stanowiło przełom w jego rozumieniu geografii. W 1508 roku Amerigo Vespucci został mianowany głównym pilotem (master navigator) w Casa de Contratación (Izbie Handlowej) w Sewilli. Do końca życia odpowiadał tam za egzaminowanie pilotów i aktualizowanie map żeglarskich, co podkreśla jego znaczenie jako nawigatora.

Osiągnięcia i nagrody Amerigo Vespucci

Najbardziej znaczącym osiągnięciem Amerigo Vespucci jest fakt, że kontynenty odkryte w Nowym Świecie noszą jego imię. W 1507 roku kartograf Martin Waldseemüller, zainspirowany pismami Vespucciego o „Nowym Świecie”, umieścił na swojej mapie świata nazwę „America” – zlatynizowaną formę imienia Amerigo. Ten akt trwale utrwalił jego nazwisko w historii geografii. **W uznaniu jego zasług dla korony hiszpańskiej, w kwietniu 1505 roku, król Ferdynand ogłosił go oficjalnie obywatelem Kastylii i Leonu.** Nadanie obywatelstwa wiązało się z licznymi przywilejami i stałą służbą dla monarchii hiszpańskiej, co świadczy o docenieniu jego wkładu i umiejętności.

Kluczowe daty w karierze Amerigo Vespucci

• 1454 r.: Urodzenie Amerigo Vespucci.
• 1478 r.: Misja dyplomatyczna do Paryża.
• 1482 r.: Rozpoczęcie pracy dla rodu Medyceuszy.
• 1499–1500 r.: Wyprawa hiszpańska.
• 1501–1502 r.: Wyprawa portugalska do Brazylii.
• 1505 r.: Otrzymanie obywatelstwa Kastylii i Leonu.
• 1507 r.: Nazwanie kontynentów „America” na mapie Martina Waldseemüllera.
• 1508 r.: Mianowanie na urząd Piloto Mayor.
• 1512 r.: Śmierć Amerigo Vespucci.

Majątek i finanse Amerigo Vespucci

Amerigo Vespucci zarabiał znaczne kwoty jako dostawca okrętowy, znany w tamtych czasach jako chandler. Zajmował się aprowizacją i wyposażaniem statków płynących do Indii Zachodnich. Ta działalność przynosiła mu znaczące dochody i kontynuował ją nawet po otrzymaniu prestiżowych urzędów państwowych, co świadczy o jego przedsiębiorczości i zdolnościach finansowych. Jego działalność jako kupca i dostawcy okrętowego była kluczowym elementem jego kariery, pozwalającym na finansowanie jego pasji do podróży i odkryć.

Kontrowersje i niejasności związane z Amerigo Vespucci

Jedną z głównych kontrowersji otaczających postać Amerigo Vespucci jest spór o autorstwo listów przypisywanych mu przez historyków. **Do dziś historycy dyskutują nad autentycznością dwóch broszur opublikowanych pod jego nazwiskiem: „Mundus Novus” i „List do Soderiniego”.** Broszury te zawierały barwne opisy wypraw, które przyczyniły się do popularności jego relacji. Jednakże niektórzy badacze uważają je za fałszerstwa lub kompilacje stworzone przez osoby trzecie. Inną istotną kwestią są zarzuty o kradzież chwały Krzysztofa Kolumba. Bartolomé de las Casas podejrzewał Vespucciego o celowe włączenie obserwacji z późniejszych podróży do fikcyjnego opisu wyprawy z 1497 roku, co stanowi przedmiot ciągłych debat historyków.

Warto wiedzieć: Historycy do dziś spierają się o autentyczność dwóch kluczowych publikacji przypisywanych Amerigo Vespucciemu: „Mundus Novus” i „List do Soderiniego”. Niektórzy badacze uważają je za fałszerstwa lub kompilacje stworzone przez osoby trzecie.

Ciekawostki z życia Amerigo Vespucci

Jeszcze w okresie pracy dla rodu Medyceuszy, Amerigo Vespucci wykazywał ogromne zainteresowanie geografią, co potwierdza fakt zakupu niezwykle kosztownej mapy wykonanej przez mistrza kartografii Gabriela de Vallsecę. **Jedna z publikacji przypisywanych Vespucciemu, „Mundus Novus”, zawierała pierwszą znaną ilustrację przedstawiającą kanibalizm w Nowym Świecie.** Ten opis zszokował ówczesną Europę i przyczynił się do ogromnej popularności jego relacji, choć jego autentyczność jest przedmiotem dyskusji. **Mimo że jego imię stało się nazwą dla dwóch kontynentów, nie ma historycznych dowodów na to, czy sam Vespucci kiedykolwiek dowiedział się o tym wyróżnieniu przed swoją śmiercią w 1512 roku.** To niepewność co do świadomości tego zaszczytu dodaje kolejną warstwę tajemniczości do jego postaci.

Warianty imienia Amerigo Vespucci

• Américo Vespucio (hiszpański)
• Americus Vespucius (łacina)
• Américo Vespúcio (portugalski)

Kluczowe zajęcia i profesje Amerigo Vespucci

• Kupiec
• Odkrywca
• Kartograf

Warto wiedzieć: Mimo że jego imię stało się nazwą dla dwóch kontynentów, nie ma historycznych dowodów na to, czy sam Amerigo Vespucci dowiedział się o tym wyróżnieniu przed swoją śmiercią w 1512 roku.

Amerigo Vespucci, dzięki swojej dociekliwości i odwadze, odegrał kluczową rolę w zmianie europejskiego postrzegania geografii, udowadniając istnienie nowego kontynentu. Jego wkład w eksplorację i kartografię, a także fakt, że cały nowy świat nosi jego imię, czynią go postacią o trwałym znaczeniu historycznym.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Amerigo_Vespucci