Eddie Murphy: od komika do ojca 10 dzieci i męża Mel B

0

Eddie Murphy, urodzony 3 kwietnia 1961 roku, to jeden z najbardziej rozpoznawalnych i wpływowych amerykańskich komików, aktorów filmowych i telewizyjnych oraz wokalistów. Na styczeń 2026 roku aktor ma 64 lata. Jest ojcem dziesięciorga dzieci, a jego życie prywatne obejmuje m.in. wieloletnie małżeństwo z Nicole Mitchell (1993–2006) oraz związek z Paige Butcher, z którą zawarł małżeństwo w 2024 roku. Jego kariera, która rozpoczęła się od występów stand-upowych, szybko wyniosła go do rangi supergwiazdy Hollywood, czego dowodem są przełomowe role w filmach takich jak „48 Hrs.” i seria „Gliniarz z Beverly Hills”. Do 2015 roku filmy z jego udziałem zarobiły ponad 3,8 miliarda dolarów w USA i Kanadzie, co czyniło go wówczas szóstym najbardziej dochodowym aktorem w historii amerykańskiego kina.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 64 lata (stan na styczeń 2026)
• Żona/Mąż: Paige Butcher (od 2024), Nicole Mitchell (1993–2006)
• Dzieci: Dziesięcioro
• Zawód: Aktor, komik, wokalista
• Główne osiągnięcie: Ikoniczne role w filmach takich jak „Gliniarz z Beverly Hills” i „48 Hrs.”, status jednej z największych gwiazd komedii

Podstawowe informacje o Eddiem Murphym

Dane biograficzne

Edward Regan Murphy, powszechnie znany jako Eddie Murphy, urodził się 3 kwietnia 1961 roku w Brooklynie, Nowy Jork. W styczniu 2026 roku aktor obchodził swoje 64. urodziny. Jego droga do światowej sławy rozpoczęła się w miejscu jego narodzin, gdzie rozwijał swój unikalny talent komediowy.

Wielostronność artystyczna

Eddie Murphy jest powszechnie uznawany za jednego z najwybitniejszych komików swojego pokolenia, jednak jego talent wykracza daleko poza stand-up. Jego imponująca kariera obejmuje role aktorskie w kinie i telewizji, a także działalność muzyczną. Ta wszechstronność pozwoliła mu na stworzenie unikalnej i rozpoznawalnej marki w przemyśle rozrywkowym.

Status kasowy w Hollywood

Filmy z udziałem Eddiego Murphy’ego osiągnęły spektakularne wyniki finansowe. Do 2015 roku przyniosły one ponad 3,8 miliarda dolarów w samych Stanach Zjednoczonych i Kanadzie, a po uwzględnieniu inflacji kwota ta wzrosła do 6,5 miliarda dolarów. Te imponujące liczby plasowały go wówczas na szóstym miejscu wśród najbardziej dochodowych aktorów w historii amerykańskiego kina, świadcząc o ogromnym wpływie Murphy’ego na box office.

Rodzina i życie prywatne Eddie Murphy

Tragiczne wydarzenia z dzieciństwa

Wczesne lata życia Eddiego Murphy’ego naznaczyła głęboka tragedia. Jego ojciec, Charles Edward Murphy, policjant i pasjonat aktorstwa, został zamordowany w 1969 roku, gdy Eddie miał zaledwie 8 lat. To traumatyczne wydarzenie z dzieciństwa z pewnością miało wpływ na jego dalsze życie i twórczość.

Doświadczenia z pieczy zastępczej

Kiedy jego matka, Lillian Murphy, zachorowała, Eddie wraz ze starszym bratem Charliem trafili do rodziny zastępczej. Ten rok spędzony poza domem rodzinnym, jak sam Murphy wspomina, był kluczowym okresem dla rozwoju jego poczucia humoru. Doświadczenia te mogły ukształtować jego wrażliwość i sposób postrzegania świata, co później znalazło odzwierciedlenie w jego twórczości komediowej.

Dzieci i związki

Eddie Murphy jest ojcem dziesięciorga dzieci. Jego życie rodzinne było burzliwe, ale i bogate w doświadczenia. W latach 1993–2006 był żonaty z Nicole Mitchell. W 2024 roku Eddie Murphy zawarł związek małżeński z Paige Butcher. Jest ojcem dziesięciorga dzieci, w tym: córek Angel Iris, Izzy Oona, Briany, Zoli, Shayne Audry oraz synów Erica, Christiana, Milesa i Maxa.

Rodzeństwo w branży

Podążając śladami brata, Charlie Murphy również rozwijał karierę jako aktor i komik. Charlie Murphy zmarł w 2017 roku. Bracia mieli okazję do wspólnej pracy, czego przykładem jest współtworzenie scenariusza do filmu „Harlem Nights” w 1989 roku. Charlie Murphy był postacią znaną w świecie komedii, a jego śmierć stanowiła stratę dla branży.

Kariera zawodowa Eddie Murphy

Początki w stand-upie

Oficjalny początek kariery Eddiego Murphy’ego jako artysty estradowego miał miejsce 9 lipca 1976 roku. Wystąpił wówczas w talent show, gdzie zaprezentował parodię piosenkarza Al Greena. To właśnie scena stand-upu stała się poligonem doświadczalnym dla jego talentu komediowego i punktem wyjścia do dalszych sukcesów.

Rewolucja w Saturday Night Live

W latach 1980–1984 Eddie Murphy był kluczowym członkiem obsady programu Saturday Night Live (SNL). Przypisuje mu się uratowanie programu przed upadkiem, wprowadzając świeżą energię i niezapomniane postacie. Wśród jego kultowych kreacji znaleźli się Buckwheat, Mr. Robinson czy cyniczny plastuś Gumby. Jego występy w SNL na zawsze wpisały się w historię amerykańskiej telewizji.

Historyczny występ jako prowadzący

W grudniu 1982 roku Eddie Murphy zapisał się w historii Saturday Night Live jako jedyny członek obsady, który poprowadził program, będąc jednocześnie jego regularnym pracownikiem. Murphy zastąpił wówczas chorego Nicka Nolte, demonstrując swoją wszechstronność i umiejętność improwizacji. Ten historyczny występ podkreślił jego status gwiazdy.

Przełom filmowy w 48 godzin

Debiut Eddiego Murphy’ego na dużym ekranie nastąpił w 1982 roku w filmie „48 Hrs.” u boku Nicka Nolte. Obraz ten stał się wielkim hitem okresu bożonarodzeniowego i otworzył mu drzwi do statusu supergwiazdy. Film ten, łączący elementy komedii i akcji, doskonale zaprezentował talent Murphy’ego do kreowania charyzmatycznych postaci.

Fenomen Beverly Hills Cop

W 1984 roku Eddie Murphy zagrał Axela Foleya w filmie „Gliniarz z Beverly Hills” (Beverly Hills Cop). Produkcja odniosła spektakularny sukces komercyjny, zarabiając ponad 230 milionów dolarów i stając się wówczas najbardziej dochodową komedią oraz najbardziej dochodowym filmem z kategorią R w historii kina. Rola Axela Foleya stała się jedną z jego najbardziej ikonicznych kreacji, a sam film umocnił pozycję Murphy’ego jako gwiazdy kina akcji i komedii.

Hołd dla Petera Sellersa

Eddie Murphy często wciela się w wiele postaci w jednym filmie, co stanowi bezpośredni hołd dla jego idola, brytyjskiego aktora Petera Sellersa. Widzowie mogli podziwiać tę umiejętność m.in. w filmach takich jak „Gruby i chudszy”, „Norbit” czy „Książę w Nowym Jorku”. Ta zdolność do transformacji i tworzenia różnorodnych bohaterów jest jednym z wyróżników jego stylu aktorskiego.

Resurgencja kariery po 2019 roku

Po okresie, w którym jego filmy notowały słabsze wyniki finansowe, Eddie Murphy przeżył spektakularną resurgencję kariery po 2019 roku. Powrócił na szczyt dzięki znakomitej roli w filmie „Nazywam się Dolemite” (2019). Kontynuował pasmo sukcesów, występując w sequelach swoich hitów, takich jak „Książę w Nowym Jorku 2” (2021) i „Gliniarz z Beverly Hills: Axel F” (2024). Ten powrót na szczyt potwierdził jego niegasnącą popularność i talent.

Nagrody i osiągnięcia Eddie Murphy

Sukcesy na Złotych Globach

Eddie Murphy może poszczycić się znaczącymi sukcesami na festiwalach filmowych. Zdobył Złoty Glob dla najlepszego aktora drugoplanowego za swoją rolę w filmie „Dreamgirls” z 2006 roku. W 2023 roku otrzymał prestiżową nagrodę Cecil B. DeMille Award za całokształt twórczości, co jest wyrazem uznania dla jego wieloletniej i wybitnej kariery.

Uznanie za humor

Doceniając jego wkład w świat komedii, w 2015 roku Eddie Murphy został uhonorowany Mark Twain Prize for American Humor. Jest to jedna z najważniejszych nagród przyznawanych komikom w Stanach Zjednoczonych, co podkreśla jego status jako ikony gatunku.

Pierwsza statuetka Emmy

Mimo ogromnej sławy i licznych nagród, swoją pierwszą nagrodę Primetime Emmy Eddie Murphy zdobył dopiero w 2020 roku. Statuetka została przyznana w kategorii „Wybitny gościnny występ w serialu komediowym” za jego powrót w roli gospodarza do Saturday Night Live, co było symbolicznym docenieniem jego wkładu w program.

Nominacja do Oscara i BAFTA

Talent aktorski Eddiego Murphy’ego doceniono również nominacjami do najbardziej prestiżowych nagród filmowych. Za rolę Jamesa „Thundera” Early’ego w filmie „Dreamgirls” otrzymał nominację do Oscara. Z kolei jego niezapomniana rola Osła w serii filmów animowanych „Shrek” przyniosła mu nominację do nagrody BAFTA.

Nagroda Grammy

Eddie Murphy został również nagrodzony prestiżową nagrodą Grammy. W 1984 roku zdobył statuetkę w kategorii Best Comedy Recording za swój album komediowy „Eddie Murphy: Comedian”. To osiągnięcie pokazuje jego wszechstronność, obejmującą również sukcesy w dziedzinie nagrań komediowych.

Muzyczna ścieżka Eddie Murphy’ego

Kariera wokalna i albumy

Eddie Murphy postanowił spróbować swoich sił również na polu muzycznym, wydając trzy albumy studyjne: „How Could It Be” (1985), „So Happy” (1989) oraz „Love’s Alright” (1993). Współpracował z renomowanymi wytwórniami, takimi jak Motown czy Columbia, prezentując swoje umiejętności wokalne.

Hit radiowy

Jego singiel „Party All the Time” z 1985 roku okazał się ogromnym przebojem, docierając do drugiego miejsca na prestiżowej liście Billboard Hot 100. Utwór ten stał się jednym z jego największych muzycznych sukcesów i potwierdził, że Murphy potrafi odnieść sukces również poza ekranem kinowym.

Inne role i projekty

Ikoniczny dubbing

Eddie Murphy użyczył głosu postaciom, które na stałe wpisały się w historię kina animowanego. Wcielił się w smoka Mushu w disnejowskiej animacji „Mulan” (1998), a także w niezapomnianego Osła w całej franczyzie „Shrek” (od 2001 roku). Role te, dzięki charakterystycznemu głosowi i humorowi Murphy’ego, stały się jednymi z najbardziej rozpoznawalnych w jego karierze.

Debiut reżyserski

W 1989 roku Eddie Murphy zadebiutował jako reżyser, tworząc film „Harlem Nights”. W tym przedsięwzięciu nie tylko stanął za kamerą, ale również wystąpił u boku swoich wielkich idoli: Richarda Pryora i Redda Foxxa. Był to ważny krok w jego karierze, pokazujący jego ambicje artystyczne wykraczające poza aktorstwo.

Kontrowersje i skandale

Konflikt z SNL i Davidem Spade

Przez wiele lat Eddie Murphy odmawiał udziału w rocznicach Saturday Night Live. Powodem tego było poczucie urażenia żartem Davida Spade’a, który w jednym z programów skrytykował jego podupadającą karierę. Aktorzy pogodzili się dopiero po latach, co zakończyło ten długotrwały konflikt.

Incydent z prostytutką

Historia publiczna Eddiego Murphy’ego zawiera również sekcję dotyczącą incydentu z prostytutką, co stanowiło jeden z elementów jego medialnego wizerunku. Ten epizod, choć kontrowersyjny, jest częścią biografii aktora.

Ciekawostki i mniej znane fakty

Inspiracja Richardem Pryorem

Decyzja o zostaniu komikiem zapadła u Eddiego Murphy’ego w wieku zaledwie 15 lat. Po przesłuchaniu albumu Richarda Pryora „That Nigger’s Crazy”, młody Murphy poczuł silną inspirację do podążenia tą samą ścieżką kariery.

Odrzucone role

Eddie Murphy przyznał, że żałuje odrzucenia głównej roli w kultowym filmie „Kto wrobił królika Rogera” (1988). Zrezygnował z niej na rzecz „Gliniarza z Beverly Hills”, a wcześniej odrzucił również propozycję występu w „Pogromcach duchów”. Te decyzje zawodowe, choć zrozumiałe z perspektywy sukcesu, pozostają przedmiotem refleksji.

Wpływ na giełdę (Eddie Murphy Rule)

Film „Nieoczekiwana zamiana miejsc” z udziałem Eddiego Murphy’ego wywarł nieoczekiwany wpływ na świat finansów. Zainspirował wprowadzenie realnych przepisów prawnych na rynkach kontraktów terminowych, znanych jako „Eddie Murphy Rule”. Przepisy te zakazują wykorzystywania poufnych informacji rządowych, co jest dowodem na kulturowy zasięg dzieła.

Wsparcie dla czarnoskórych artystów

Mimo że Spike Lee krytykował Eddiego Murphy’ego za jego zdaniem małe zaangażowanie w promowanie czarnoskórych artystów, Murphy w swoich produkcjach, takich jak „Książę w Nowym Jorku” czy „Boomerang”, dawał szansę wielu młodym talentom. Wśród nich znaleźli się m.in. Halle Berry, Martin Lawrence, Chris Rock czy Samuel L. Jackson, co świadczy o jego wsparciu dla rozwoju karier innych czarnoskórych twórców.

Lista kluczowych filmów w karierze Eddiego Murphy’ego

• 48 Hrs. (1982)
• Gliniarz z Beverly Hills (Beverly Hills Cop, 1984)
• Gruby i chudszy (The Nutty Professor, 1996)
• Książę w Nowym Jorku (Coming to America, 1988)
• Nazywam się Dolemite (Dolemite Is My Name, 2019)
• Shrek (2001) – głos Osła

Dyskografia Eddiego Murphy’ego

• How Could It Be (1985)
• So Happy (1989)
• Love’s Alright (1993)

Nagrody i wyróżnienia Eddiego Murphy’ego

Eddie Murphy to postać, która na stałe wpisała się w historię światowej rozrywki. Jego wszechstronny talent, od błyskotliwych występów stand-upowych, przez przełomowe role filmowe, aż po udane dokonania muzyczne, uczynił go ikoną swojego pokolenia. Mimo wyzwań życiowych i chwilowych kontrowersji, jego niegasnąca energia, charakterystyczne poczucie humoru i zdolność do tworzenia niezapomnianych postaci sprawiają, że pozostaje on jednym z najbardziej lubianych i wpływowych artystów na świecie.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Eddie_Murphy