Sir Edmund Percival Hillary, urodzony 20 lipca 1919 roku w Auckland w Nowej Zelandii, był nowozelandzkim alpinistą, odkrywcą i filantropem, powszechnie znanym jako pierwszy potwierdzony człowiek, który stanął na szczycie Mount Everestu. Wraz z nepalskim szerpą Tenzingiem Norgayem dokonał tego historycznego wyczynu 29 maja 1953 roku, zapisując się na stałe w annałach światowego himalaizmu. Sir Edmund Hillary, który zmarł 11 stycznia 2008 roku w Auckland w wieku 88 lat, miał troje dzieci z pierwszego małżeństwa z Louise Mary Rose, a jego życie naznaczone było nie tylko ekstremalnymi wyprawami, ale również znaczącą działalnością charytatywną, mającą na celu pomoc mieszkańcom Nepalu.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Zmarł w wieku 88 lat.
- Żona/Mąż: Louise Mary Rose (pierwsza żona), June Mulgrew (druga żona).
- Dzieci: Trójka dzieci z pierwszego małżeństwa.
- Zawód: Alpinista, odkrywca, pszczelarz, filantrop, dyplomata.
- Główne osiągnięcie: Pierwszy potwierdzony zdobywca szczytu Mount Everestu.
Kim był Sir Edmund Hillary? Podstawowe informacje biograficzne
Edmund Percival Hillary urodził się 20 lipca 1919 roku w Auckland w Nowej Zelandii. Jego życie, naznaczone niezwykłymi osiągnięciami, zakończyło się 11 stycznia 2008 roku w tym samym mieście, w wieku 88 lat. Jest postacią ikoniczną, której nazwisko nierozerwalnie związane jest z jednym z największych wyzwań ludzkości – zdobyciem Mount Everestu. Jako nastolatek Hillary był nieśmiały i niższy od rówieśników, jednak w okresie dojrzewania jego wzrost osiągnął imponujące 188 cm, a dzięki treningom boksu zyskał pewność siebie, która towarzyszyła mu przez całe życie.
Podstawowe wykształcenie zdobywał w Tuakau Primary School, którą ukończył dwa lata wcześniej niż rówieśnicy, w wieku 11 lat. Następnie uczęszczał do Auckland Grammar School, pokonując codziennie znaczną odległość pociągiem i rowerem. Choć studiował matematykę i nauki ścisłe w Auckland University College, po dwóch latach „wybitnie nieudanych studiów” porzucił formalną edukację w 1938 roku, decydując się podążać inną ścieżką życiową.
Rodzina i życie prywatne Sir Edmunda Hillary’ego
Rodzice i pochodzenie rodzinne
Ojcem Sir Edmunda Hillary’ego był Percival Augustus „Percy” Hillary (1885–1965), weteran bitwy pod Gallipoli i dziennikarz. Matką, Gertrude Hillary z domu Clark (1892–1965), zajmowała się hodowlą i sprzedażą matek pszczelich. To właśnie od ojca, jak i od matki, przejął pewne cechy, które ukształtowały jego osobowość i podejście do życia.
Pierwsze małżeństwo i dzieci
W 1953 roku Edmund Hillary poślubił Louise Mary Rose. Ich małżeństwo zaowocowało narodzinami trojga dzieci: syna Petera i córek Sarah i Belinda. Niestety, ich wspólna droga zakończyła się tragicznie w 1975 roku, gdy Louise zginęła w katastrofie lotniczej. Ta strata była ogromnym ciosem dla Hillary’ego, który musiał zmierzyć się z samotnością i wychowaniem dzieci.
Drugie małżeństwo
W 1989 roku Sir Edmund Hillary ponownie zawarł związek małżeński, poślubiając June Mulgrew. Pozostała ona jego żoną aż do jego śmierci w 2008 roku, zapewniając mu wsparcie i towarzystwo w późniejszych latach życia.
Filozofia życiowa i przekonania
W 1938 roku, wraz z całą rodziną, Hillary dołączył do ruchu „Radiant Living” Herberta Sutcliffe’a. Ta filozofia życiowa wywarła znaczący wpływ na jego rozwój osobisty, ucząc go pewności siebie w przemawianiu i wolnego myślenia. Ruch ten pomógł mu kształtować światopogląd, który później manifestował się w jego działaniach.
Kariera zawodowa i służba Sir Edmunda Hillary’ego
Pszczelarstwo: Zawód przed i między wyprawami
Zanim na dobre pochłonęła go pasja do gór, a także w okresach między wyprawami, Edmund Hillary pracował jako pszczelarz. Wraz z ojcem i bratem opiekował się imponującą liczbą 1600 uli, przyjmując codziennie od 12 do nawet 100 użądleń. Pszczołami zajmował się głównie latem, co pozwalało mu na poświęcenie zimy na realizację swoich wspinaczkowych pasji.
Służba wojskowa w czasie II Wojny Światowej
Podczas II wojny światowej Edmund Hillary służył w Królewskich Nowozelandzkich Siłach Powietrznych (RNZAF) w latach 1943–1945. Pełnił funkcję nawigatora w dywizjonach nr 6 i nr 5, latając na łodziach latających Catalina. Jego służba była ważnym okresem w jego życiu, choć zakończyła się przedwcześnie.
Wypadek wojenny i jego konsekwencje
W 1945 roku, podczas stacjonowania na Fidżi i Wyspach Salomona, Hillary uległ poważnemu wypadkowi. Został poparzony, co przerwało jego aktywną służbę wojskową. To wydarzenie stanowiło znaczące przełamanie w jego karierze wojskowej i zmusiło do przewartościowania dalszych planów.
Kariera dyplomatyczna
Po zakończeniu aktywnych działań wojennych i budowaniu swojej legendy w świecie alpinizmu, Sir Edmund Hillary podjął się również kariery dyplomatycznej. W latach 1985–1988 pełnił funkcję Wysokiego Komisarza Nowej Zelandii w Indiach i Bangladeszu, będąc jednocześnie ambasadorem w Nepalu. Ta rola pozwoliła mu na dalsze pielęgnowanie relacji z narodem, który stał się mu tak bliski.
Ekspedycje i sportowe osiągnięcia Sir Edmunda Hillary’ego
Początki pasji do wspinaczki
Zainteresowanie wspinaczką w życiu Edmunda Hillary’ego narodziło się w wieku 16 lat, w 1935 roku, po szkolnej wycieczce na Mount Ruapehu. To właśnie podczas tej wyprawy odkrył, że wędrówki i chęć zobaczenia świata fascynują go znacznie bardziej niż nauka. Od tego momentu wspinaczka stała się jego wielką pasją.
Pierwszy wielki sukces
Pierwszym poważnym szczytem, który zdobył Hillary, był Mount Ollivier w Alpach Południowych w 1939 roku. To osiągnięcie zapoczątkowało jego drogę do światowej sławy i udowodniło jego potencjał wspinaczkowy, przygotowując go na przyszłe, większe wyzwania.
Przełomowy Everest (1953)
Kulminacyjnym punktem kariery Sir Edmunda Hillary’ego było uczestnictwo w dziewiątej brytyjskiej wyprawie na Mount Everest, pod dowództwem Johna Hunta. Wraz z Tenzingiem Norgayem, w dniu 29 maja 1953 roku o godzinie 11:30, stanęli na szczycie najwyższej góry świata. Spędzili tam około 15 minut, wykonując pamiątkowe zdjęcia i zostawiając dary, w tym krzyż i czekoladki.
Słynne słowa po zdobyciu Everestu
Po zejściu ze szczytu i spotkaniu swojego przyjaciela George’a Lowe’a, Hillary wypowiedział legendarne zdanie, które przeszło do historii: „Well, George, we knocked the bastard off” (Cóż, George, załatwiliśmy drania). Te słowa doskonale oddają radość i ulgę po pokonaniu potężnego Mount Everestu.
Wyprawa na Biegun Południowy
Kariera odkrywcy Hillary’ego nie ograniczała się jedynie do górskich szczytów. W 1958 roku, w ramach Commonwealth Trans-Antarctic Expedition, dotarł lądem do bieguna południowego. Stanowiło to kolejny kamień milowy w jego podróży przez świat.
Zdobycie „Trzech Biegunów”
Po późniejszym dotarciu na biegun północny, Sir Edmund Hillary stał się pierwszym człowiekiem w historii, który stanął na obu biegunach Ziemi oraz na szczycie Mount Everestu, zdobywając tzw. „Trzy Bieguny”.
Nagrody i wyróżnienia Sir Edmunda Hillary’ego
Sir Edmund Hillary otrzymał liczne nagrody i wyróżnienia za swoje osiągnięcia. Tuż po powrocie z ekspedycji na Mount Everest w 1953 roku, został mianowany rycerzem. W 1995 roku uhonorowano go Orderem Podwiązki (KG), jednym z najwyższych brytyjskich odznaczeń. Magazyn „Time” umieścił go na liście 100 najbardziej wpływowych ludzi XX wieku, doceniając jego wkład w historię eksploracji. Po śmierci w 2008 roku, został pochowany z honorami państwowymi w Nowej Zelandii, co podkreśliło jego status bohatera narodowego.
| Rok | Nagroda/Wyróżnienie | Uwagi |
|---|---|---|
| 1953 | Rycerz Komandor Orderu Imperium Brytyjskiego (KBE) | Przyznane po zdobyciu Mount Everestu |
| 1995 | Order Podwiązki (KG) | Jedno z najwyższych brytyjskich odznaczeń |
| XX wiek | Lista 100 najbardziej wpływowych ludzi XX wieku | Wyróżnienie magazynu „Time” |
| 2008 | Państwowy pogrzeb | Uhonorowanie pośmiertne w Nowej Zelandii |
Działalność filantropijna i osobowość Sir Edmunda Hillary’ego
W 1960 roku Sir Edmund Hillary założył fundację Himalayan Trust, której głównym celem była pomoc ludowi Szerpów w Nepalu. Dzięki jego staraniom wybudowano tam liczne szkoły i szpitale, co znacząco poprawiło warunki życia lokalnej społeczności. Poświęcił dekady swojego życia na poprawę warunków bytowych w Nepalu, zdobywając ogromny szacunek i miłość mieszkańców. Jego skromność była legendarna – podczas pobytu na wierzchołku Everestu odmówił zrobienia sobie zdjęcia, przez co jedyne fotografie ze szczytu przedstawiają Tenzinga Norgaya.
Ciekawostki z życia Sir Edmunda Hillary’ego
- Rankiem w dniu ataku szczytowego na Evereście (29 maja 1953 r.) Hillary odkrył, że jego buty zamarzły na kość przed namiotem; musiał poświęcić dwie godziny na ich rozmrażanie nad kuchenką.
- Podczas ostatecznego podejścia na Everest, Hillary i Tenzing nieśli plecaki o wadze 30 funtów (około 14 kg) każdy, co na tej wysokości było ogromnym wysiłkiem.
- Jego nazwiskiem nazwano 12-metrową formację skalną tuż pod szczytem Everestu, znaną jako Hillary Step, którą pokonał, wciskając się w szczelinę między skałą a lodem.
- Ze względu na swoje przekonania religijne i filozoficzne (związane z ruchem „Radiant Living”) początkowo wahał się przed wstąpieniem do wojska, określając się jako osoba dręczona przez sumienie religijne.
Sir Edmund Hillary, poza dokonaniem pierwszego potwierdzonego wejścia na Mount Everest, był postacią o niezwykłej głębi i zaangażowaniu. Jego życie, od skromnych początków w Nowej Zelandii po zdobycie najwyższego szczytu świata, jest inspirującym przykładem determinacji i odwagi. Jednak to jego późniejsza, wieloletnia działalność filantropijna na rzecz mieszkańców Nepalu, dzięki której powstały liczne szkoły i szpitale, podkreśla jego prawdziwą wielkość jako człowieka. Jego dziedzictwo to nie tylko zapis w historii alpinizmu, ale także namacalna poprawa życia tysięcy ludzi, co czyni go postacią o trwałym i pozytywnym wpływie na świat.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Kto był pierwszym człowiekiem na Mount Everest?
Pierwszym człowiekiem, który zdobył szczyt Mount Everest, był Sir Edmund Hillary. Dokonał tego wraz z Szerpą Tenzingiem Norgayem.
Co odkrył Edmund Hillary?
Edmund Hillary nie dokonał odkrycia w sensie naukowym. Jego największym osiągnięciem było zdobycie Mount Everest, co było wówczas uważane za jedno z największych wyzwań alpinistycznych.
Kto pierwszy stanął na Evereście?
Pierwszymi ludźmi, którzy stanęli na szczycie Mount Everest, byli Sir Edmund Hillary z Nowej Zelandii i Tenzing Norgay, Szerpa z Nepalu. Weszli na szczyt 29 maja 1953 roku.
Ile osób było na Mount Everest?
Na Mount Everest wspięło się już tysiące osób od pierwszego zdobycia. Liczba ta stale rośnie każdego roku, a dokładne statystyki są gromadzone przez różne organizacje alpinistyczne.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Edmund_Hillary
