Ennio Morricone: Chi Mai, Le Professionnel, concerty mistrza

0

Ennio Morricone, legendarny włoski kompozytor, dyrygent i trębacz, urodzony 10 listopada 1928 roku w Rzymie, na przestrzeni swojej blisko siedmiodekadowej kariery stworzył ponad 400 ścieżek dźwiękowych do filmów i seriali, a także ponad 100 dzieł muzyki klasycznej. Zmarł 6 lipca 2020 roku w wieku 91 lat, pozostawiając po sobie spuściznę jednego z najbardziej wpływowych i płodnych twórców muzyki filmowej w historii. Jego życie, głęboko zakorzenione w sztuce, było naznaczone nieustannym poszukiwaniem nowych brzmień i form ekspresji, od muzyki klasycznej i jazzu po awangardę i pop. Przez całe życie towarzyszyła mu żona, Maria Travia, która nie tylko była jego partnerką życiową, ale także wspierała go twórczo, pisząc teksty do wielu jego kompozycji.

Określany mianem „Maestro”, Morricone zrewolucjonizował muzykę filmową, tworząc dźwiękowe pejzaże, które stały się integralną częścią narracji wizualnych i kształtowały gusty widzów na całym świecie. Jego muzyka, często innowacyjna i eksperymentalna, potrafiła doskonale oddać emocje, budować napięcie i podkreślać charakter postaci, od spaghetti westernów po epickie dramaty. Niezwykły talent, pielęgnowany od najmłodszych lat przez ojca, zawodowego trębacza, Mario Morricone, pozwolił mu osiągnąć status ikony, której twórczość wywarła niezatarty wpływ na kolejne pokolenia artystów i pozostaje żywa w kulturze masowej.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na lipiec 2020 roku miał 91 lat.
• Żona/Mąż: Maria Travia
• Dzieci: (brak danych)
• Zawód: Kompozytor, dyrygent, trębacz
• Główne osiągnięcie: Stworzenie ponad 400 ścieżek dźwiękowych, w tym muzyki do kultowych filmów takich jak „Dobry, zły i brzydki”, „Misja” czy „Nienawistna ósemka”.

Podstawowe informacje o Ennio Morricone

Kim był Ennio Morricone

Ennio Morricone był światowej sławy włoskim kompozytorem, dyrygentem i trębaczem, powszechnie uznawanym za jednego z najwybitniejszych twórców muzyki filmowej w historii. Jego wszechstronność pozwoliła mu na swobodne poruszanie się w szerokim spektrum gatunków muzycznych, od klasyki po awangardę, co uczyniło go artystą o unikalnym i rozpoznawalnym stylu. Jego dzieła zdefiniowały brzmienie wielu kultowych produkcji kinowych.

Daty i miejsca związane z życiem Ennio Morricone

Ennio Morricone urodził się 10 listopada 1928 roku w Rzymie, stolicy Królestwa Włoch. Tam też zmarł 6 lipca 2020 roku, w wieku 91 lat. Całe jego długie i owocne życie oraz kariera były nierozerwalnie związane z Włochami, choć jego sława i wpływ sięgnęły najdalszych zakątków świata, czyniąc go postacią o globalnym znaczeniu.

Pseudonimy i pseudonimy Ennio Morricone

Choć znany powszechnie jako „Maestro”, Ennio Morricone na początku swojej kariery filmowej, aby zapewnić sobie elastyczność w pracy nad mniej prestiżowymi produkcjami, posługiwał się anglojęzycznymi pseudonimami. Najczęściej używał nazwisk takich jak Dan Savio oraz Leo Nichols. Te pseudonimy pozwalały mu na tworzenie muzyki do różnorodnych projektów, jednocześnie chroniąc jego główną markę artystyczną przed potencjalnym stygmatyzowaniem.

Rodzina i życie prywatne Ennio Morricone

Pochodzenie i rodzice Ennio Morricone

Ennio Morricone był synem Libery Ridolfi i Mario Morricone. Jego ojciec, Mario, był zawodowym trębaczem, współpracującym z orkiestrami muzyki lekkiej. To właśnie Mario Morricone odegrał kluczową rolę w muzycznym rozwoju swojego syna, będąc jego pierwszym nauczycielem muzyki. Pod jego okiem mały Ennio uczył się czytać nuty i grać na kilku instrumentach, co stanowiło fundament dla jego przyszłej, znakomitej kariery kompozytorskiej i wykonawczej.

Małżeństwo i rodzina Ennio Morricone

W 1956 roku Ennio Morricone poślubił Marię Travię. Ich związek przetrwał aż do śmierci kompozytora w 2020 roku, co świadczy o głębokiej i trwałej więzi. Maria Travia była nie tylko jego partnerką życiową, ale także ważną współpracowniczką artystyczną. Jej wkład obejmował pisanie tekstów do jego kompozycji, w tym do utworów z nagrodzonej Oscarem ścieżki dźwiękowej do filmu „Misja”. Ich wspólna praca podkreślała ich wzajemne wsparcie i artystyczną synergię.

Wczesne lata i szkolne znajomości Ennio Morricone

Jednym z ciekawszych zbiegów okoliczności z życia Ennio Morricone jest fakt, że uczęszczał do tej samej szkoły podstawowej co przyszły reżyser Sergio Leone. Choć wówczas nie zdawali sobie sprawy z potencjalnej przyszłości, to właśnie ta szkolna znajomość zaowocowała po latach jednym z najsłynniejszych i najbardziej owocnych duetów reżysersko-kompozytorskich w historii światowej kinematografii. Ich wspólna praca nad kultowymi filmami, w tym spaghetti westernami, na zawsze zmieniła oblicze kina.

Kariera zawodowa Ennio Morricone

Początki kariery muzycznej Ennio Morricone

Kariera Ennio Morricone nabrała tempa w latach 40. XX wieku, kiedy to jako młody muzyk występował jako trębacz w zespołach jazzowych, zdobywając cenne doświadczenie wykonawcze. W 1950 roku Morricone wkroczył w świat aranżacji studyjnej, pracując m.in. nad utworem „Mamma Bianca” dla Narciso Parigiego. Był to kolejny ważny krok w jego rozwoju artystycznym, przygotowujący go do przyszłych wyzwań jako kompozytora i aranżera.

Praca w RAI i jej zakończenie

W 1958 roku Ennio Morricone podjął zatrudnienie w włoskim nadawcy publicznym RAI, jednak jego praca tam trwała niezwykle krótko. Zrezygnował już pierwszego dnia, po tym jak dowiedział się o wewnętrznym przepisie firmy, który zabraniał emisji muzyki skomponowanej przez jej własnych pracowników. Ta nietypowa sytuacja, choć mogła być frustrująca, pokazała jego niezależność i priorytet, jakim była dla niego wolność twórcza i możliwość publikowania własnych dzieł.

Debiut w karierze filmowej i praca „ghost writer”

Przełomem w karierze filmowej Ennio Morricone okazał się rok 1961, kiedy to zadebiutował muzyką do filmu „Faszysta” w reżyserii Luciano Salce. Warto jednak zaznaczyć, że przez wiele lat poprzedzających ten oficjalny debiut, artysta aktywnie pracował jako „ghost writer”, tworząc muzykę, która była oficjalnie przypisywana innym, bardziej znanym kompozytorom. Ta praca w cieniu pozwoliła mu zdobyć cenne doświadczenie i rozwinąć swój unikalny styl, który wkrótce miał zabłysnąć pełnym blaskiem.

Międzynarodowa sława dzięki współpracy z Sergio Leone

Międzynarodową sławę Ennio Morricone przyniosła przede wszystkim współpraca z reżyserem Sergio Leone w latach 1960–1975, podczas realizacji tzw. „Trylogii dolarowej”. Ich wspólne dzieła, w tym ikoniczna ścieżka dźwiękowa do filmu „Pewnego razu na Dzikim Zachodzie”, stały się kamieniami milowymi w historii kina. Soundtrack do tego filmu, sprzedany w nakładzie około 10 milionów egzemplarzy, uczynił go jednym z najlepiej sprzedających się soundtracków na świecie i zdefiniował gatunek spaghetti westernów.

Współpraca z reżyserami z Hollywood

Po zdobyciu uznania w Europie, Ennio Morricone z sukcesem podbił również Hollywood, współpracując z największymi reżyserami swoich czasów. Tworzył muzykę do filmów takich ikon jak Brian De Palma, Quentin Tarantino, John Carpenter czy Oliver Stone. Do jego najbardziej znanych hollywoodzkich produkcji należą ścieżki dźwiękowe do filmów „Nietykalni”, „Coś” czy „Nienawistna ósemka”. Jego niezrównana umiejętność tworzenia zapadających w pamięć melodii i budowania filmowej atmosfery stała się jego znakiem rozpoznawczym.

Praca przy produkcjach telewizyjnych

Choć Ennio Morricone jest powszechnie kojarzony z kinem, jego wszechstronny talent obejmował również wielkie produkcje telewizyjne. Pisał muzykę do takich znaczących seriali jak „Marco Polo” czy „Ośmiornica” (La piovra), a także do filmów biograficznych, w tym do obrazu o papieżu „Karol: Człowiek, który został papieżem”. Jego zdolność do tworzenia muzyki dopasowanej do różnorodnych formatów i narracji świadczy o jego mistrzostwie w dziedzinie kompozycji.

Najważniejsze nagrody i osiągnięcia Ennio Morricone

Oscarowe nominacje i nagroda za „Nienawistna ósemka”

Droga Ennio Morricone do Oscara była długa i pełna uznania. Po pięciu wcześniejszych nominacjach do tej prestiżowej nagrody za najlepszą muzykę oryginalną, między innymi za filmy „Misja” i „Malèna”, statuetka wreszcie trafiła w jego ręce w 2016 roku. Nagrodę otrzymał za ścieżkę dźwiękową do filmu „Nienawistna ósemka” w reżyserii Quentina Tarantino, mając wówczas 87 lat. Było to zasłużone ukoronowanie jego niezwykłej kariery.

Oscar Honorowy dla Ennio Morricone

W 2007 roku Amerykańska Akademia Filmowa uhonorowała Ennio Morricone Oscarem Honorowym. Nagroda ta została przyznana za jego „wspaniały i wieloaspektowy wkład w sztukę muzyki filmowej”. Był to wyraz głębokiego uznania dla całokształtu jego twórczości i wpływu, jaki wywarł na światową kinematografię. To wyróżnienie podkreślało jego niezaprzeczalne zasługi dla rozwoju muzyki filmowej.

Inne prestiżowe nagrody

Lista nagród i wyróżnień Ennio Morricone jest niezwykle imponująca. Oprócz Oscarów, zdobył on między innymi trzy nagrody Grammy, trzy Złote Globy, sześć nagród BAFTA oraz dziesięć statuetek David di Donatello, które są jednymi z najważniejszych włoskich nagród filmowych. W 2010 roku odebrał również prestiżową Polar Music Prize, potwierdzając swój status jako jednego z najważniejszych kompozytorów swojego pokolenia.

Wprowadzenie do Grammy Hall of Fame

Ścieżka dźwiękowa do filmu „Dobry, zły i brzydki” z 1966 roku, będąca jednym z najbardziej rozpoznawalnych dzieł Ennio Morricone, została w 2008 roku wprowadzona do Grammy Hall of Fame. To wyróżnienie podkreśla jej ogromne znaczenie i trwały wpływ na historię muzyki, potwierdzając jej status jako klasyki gatunku i kamienia milowego w dorobku kompozytora.

Działalność muzyczna i wpływy Ennio Morricone

Członkostwo w „Il Gruppo”

W latach 1966–1980 Ennio Morricone był kluczowym członkiem „Il Gruppo” (Gruppo di Improvvisazione Nuova Consonanza). Był to jeden z pierwszych kolektywów kompozytorów eksperymentalnych, specjalizujący się w awangardowej improwizacji. Działalność w tej grupie pozwoliła mu na eksplorację nowych brzmień i technik kompozytorskich, co z pewnością wpłynęło na jego późniejsze, innowacyjne podejście do muzyki filmowej, wzbogacając jego paletę dźwiękową.

Współpraca z artystami muzyki popularnej

Jako aranżer w wytwórni RCA Victor, Ennio Morricone miał okazję współpracować z wieloma gigantami muzyki popularnej. Stworzył m.in. hit „Ogni volta” dla Paula Anki, który sprzedał się w nakładzie 3 milionów płyt. Aranżował również utwory dla włoskiej diwy Míny, w tym słynne „Se telefonando”. Te współprace pokazują jego wszechstronność i zdolność do adaptacji swojego talentu do różnych stylów i gatunków muzycznych, co świadczy o jego elastyczności.

Założenie Forum Music Village

W 1969 roku Ennio Morricone współzałożył Forum Music Village w Rzymie. To prestiżowe studio nagraniowe szybko stało się ważnym ośrodkiem europejskiej produkcji muzycznej. Działalność studia i jego rosnące znaczenie świadczyły o wizji Morricone i jego zaangażowaniu w rozwój infrastruktury muzycznej, która wspierałaby artystów i projekty na najwyższym poziomie, przyczyniając się do rozwoju sceny muzycznej.

Wpływ Ennio Morricone na innych artystów

Wpływ twórczości Ennio Morricone na innych artystów jest nie do przecenienia. Wielu gigantów muzyki, od kompozytorów muzyki filmowej po muzyków rockowych, otwarcie przyznaje się do inspiracji jego dziełami. Wśród nich znajdują się Hans Zimmer, Metallica (która regularnie otwiera swoje koncerty utworem „The Ecstasy of Gold”), Muse, Radiohead czy Dire Straits. Jego unikalne brzmienie i melodyka stały się punktem odniesienia dla całego pokolenia twórców.

Edukacja muzyczna Ennio Morricone

Studia w Konserwatorium Świętej Cecylii

Ennio Morricone wstąpił do Konserwatorium Świętej Cecylii w Rzymie w 1940 roku, mając zaledwie 12 lat. Jego niezwykły talent przejawiał się już na wczesnym etapie edukacji. Co niezwykłe, czteroletni program harmonii ukończył w zaledwie sześć miesięcy, co świadczy o jego wyjątkowych zdolnościach i zaangażowaniu w naukę. Ta błyskawiczna nauka była zapowiedzią przyszłego tempa jego kariery i niezwykłej dyscypliny.

Nauka pod kierunkiem Goffredo Petrassiego

Podczas studiów w Konserwatorium Świętej Cecylii, Ennio Morricone zgłębiał tajniki gry na trąbce, kompozycji oraz muzyki chóralnej pod kierunkiem Goffredo Petrassiego. Petrassi był wybitnym kompozytorem, a jego wpływ na Morricone był na tyle znaczący, że w późniejszych latach artysta dedykował mu swoje utwory koncertowe. Ta relacja mistrz-uczeń stanowiła ważny etap w kształtowaniu jego artystycznej tożsamości.

Dyplomy i oceny z edukacji muzycznej

Ennio Morricone zakończył swoją formalną edukację muzyczną z wybitnymi wynikami. W 1946 roku uzyskał dyplom z gry na trąbce, a w 1952 roku zdobył dyplom z instrumentacji dla orkiestr dętych z oceną 9/10. Kulminacją jego edukacji był dyplom z kompozycji w 1954 roku, za który otrzymał ocenę 9.5/10. Te osiągnięcia potwierdzają jego niezwykłe akademickie przygotowanie i wszechstronne umiejętności.

Pierwsze poważne doświadczenie zawodowe Ennio Morricone

Pierwszym znaczącym doświadczeniem zawodowym młodego Ennio Morricone było jego wybór do Orkiestry Operowej pod dyrekcją Carlo Zecchiego w 1941 roku. Jako młody student, wziął udział w trasie koncertowej po regionie Veneto. To wydarzenie stanowiło jego pierwsze poważne doświadczenie zawodowe. Koncertowanie z tak renomowanym zespołem i pod batutą cenionego dyrygenta było kluczowym etapem w jego muzycznym rozwoju, dając mu cenne lekcje i inspiracje, które kształtowały jego przyszłą karierę jako kompozytora i dyrygenta.

Ciekawostki z życia Ennio Morricone

Wczesne kompozycje Ennio Morricone

Niezwykły talent Ennio Morricone objawił się już w najmłodszych latach. Swoje pierwsze kompozycje tworzył już w wieku sześciu lat, co świadczy o jego wrodzonej pasji i zdolnościach muzycznych. Ten wczesny rozwój talentu był od samego początku wspierany przez jego rodziców, którzy dostrzegli i pielęgnowali jego artystyczne predyspozycje, co miało kluczowe znaczenie dla jego przyszłej kariery.

Nietypowa współpraca z Pet Shop Boys

W 1987 roku Ennio Morricone podjął nietypową, ale owocną współpracę z brytyjskim duetem synth-popowym Pet Shop Boys. Wspólnie stworzyli utwór „It Couldn’t Happen Here”. Ta kolaboracja pokazuje otwartość Morricone na różne gatunki muzyczne i jego gotowość do eksperymentowania, przekraczając granice tradycyjnie przypisywane kompozytorom muzyki filmowej. Jego muzyka znajdowała zastosowanie w różnych kontekstach, co świadczy o jego wszechstronności.

Choć kojarzony głównie z kinem, pisał również muzykę do wielkich produkcji telewizyjnych

Pomimo że Ennio Morricone jest powszechnie kojarzony z kinem, jego twórczość obejmuje również znaczące produkcje telewizyjne. Pisał muzykę do takich seriali jak „Marco Polo” czy „Ośmiornica” (La piovra), a także do biograficznego filmu o papieżu „Karol: Człowiek, który został papieżem”. Te projekty pokazują jego wszechstronność i zdolność do tworzenia muzyki dopasowanej do różnorodnych formatów i narracji, co czyni go mistrzem w swojej dziedzinie.

Najważniejsze dzieła i współprace

Wybrane ścieżki dźwiękowe

Dorobek Ennio Morricone obejmuje setki filmowych ścieżek dźwiękowych, z których wiele na stałe wpisało się do historii kina. Do jego najbardziej znanych i wpływowych kompozycji należą ścieżki dźwiękowe do takich filmów jak:

• „Dobry, zły i brzydki” (1966)
• „Pewnego razu na Dzikim Zachodzie” (1968)
• „Misja” (1986)
• „Nienawistna ósemka” (2015)
• „Nietykalni” (1987)
• „Coś” (1982)
• „Le Professionnel” (Chi Mai) (1981)
• „La piovra” (Ośmiornica) (1984)

Współpraca z Sergio Leone

Jedną z najbardziej owocnych i znaczących w historii kina była współpraca Ennio Morricone z reżyserem Sergio Leone. Ich partnerstwo rozpoczęło się od kultowej „Trylogii dolarowej”, w tym filmów takich jak „Za garść dolarów” (1964), „Za kilka dolarów więcej” (1965) i „Dobry, zły i brzydki” (1966). Później kontynuowali współpracę przy takich dziełach jak „Dawno temu w Ameryce” czy „Pewnego razu na Dzikim Zachodzie”. Muzyka Morricone stała się nieodłącznym elementem wizji artystycznej Leone, definiując charakterystyczny styl spaghetti westernów.

Współpraca z Quentinem Tarantino

W późniejszym etapie kariery, Ennio Morricone nawiązał owocną współpracę z reżyserem Quentinem Tarantino. Owocem tej współpracy jest między innymi ścieżka dźwiękowa do filmu „Nienawistna ósemka” (2015), za którą kompozytor otrzymał Oscara. Tarantino wielokrotnie wyrażał swój podziw dla twórczości Morricone, wykorzystując jego muzykę w swoich filmach, co świadczy o trwałym wpływie włoskiego kompozytora na współczesne kino.

Nagrody i wyróżnienia

Ennio Morricone jest jednym z najbardziej nagradzanych kompozytorów w historii kina. Jego dorobek artystyczny został doceniony licznymi prestiżowymi nagrodami:

Warto wiedzieć: Ścieżka dźwiękowa do filmu „Dobry, zły i brzydki” z 1966 roku została w 2008 roku wprowadzona do Grammy Hall of Fame, co jest dowodem jej ponadczasowego znaczenia i wpływu na muzykę światową.

Wykształcenie i początki kariery

Edukacja muzyczna

Ennio Morricone rozpoczął swoją formalną edukację muzyczną w Konserwatorium Świętej Cecylii w Rzymie w 1940 roku, w wieku 12 lat. Studia w zakresie harmonii ukończył w niezwykle krótkim czasie – czteroletni program zrealizował w zaledwie sześć miesięcy. Studiował grę na trąbce, kompozycję i muzykę chóralną pod kierunkiem wybitnego kompozytora Goffredo Petrassiego. Swoją edukację zakończył z wyróżnieniem, zdobywając dyplomy z trąbki (1946), instrumentacji dla orkiestr dętych (1952, ocena 9/10) i kompozycji (1954, ocena 9.5/10).

Pierwsze kroki zawodowe

Kariera Ennio Morricone rozpoczęła się od gry na trąbce w zespołach jazzowych w latach 40. XX wieku. W 1950 roku zaczął pracować jako aranżer studyjny, m.in. przygotowując utwór „Mamma Bianca” dla Narciso Parigiego. Jego pierwszym poważnym doświadczeniem zawodowym było zaproszenie do Orkiestry Operowej pod dyrekcją Carlo Zecchiego w 1941 roku na trasę koncertową po regionie Veneto. W 1958 roku podjął pracę w RAI, ale zrezygnował tego samego dnia z powodu wewnętrznych przepisów.

Wpływ na kulturę i dziedzictwo

Ennio Morricone pozostawił po sobie niezwykle bogate dziedzictwo. Jego muzyka towarzyszyła widzom na całym świecie przez dekady, definiując epoki w kinie i inspirując pokolenia artystów. Jego zdolność do tworzenia unikalnych, zapadających w pamięć melodii, od charakterystycznych motywów spaghetti westernów po emocjonalne ścieżki dźwiękowe do dramatów, zapewnia mu trwałe miejsce w panteonie największych kompozytorów wszech czasów. Jego twórczość, cechująca się innowacyjnością i wszechstronnością, nadal rezonuje w kulturze popularnej, potwierdzając status Maestro Ennio Morricone jako ikony muzyki filmowej.

Podsumowując, Ennio Morricone pozostawił po sobie niezmierzone dziedzictwo muzyczne, którego ponad 400 ścieżek dźwiękowych na zawsze odmieniło oblicze kina. Jego niezwykły talent i wszechstronność sprawiły, że stał się inspiracją dla pokoleń artystów, a jego kompozycje niezmiennie poruszają serca słuchaczy na całym świecie, cementując jego pozycję jako jednego z najwybitniejszych kompozytorów w historii.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Ennio_Morricone