Mary Pickford: Ikona Kina Niemego i Królowa Hollywood

0

Mary Pickford, znana jako „Królowa Kinematografii” i „Ulubienica Ameryki”, była kanadyjsko-amerykańską aktorką, producentką i filantropką, która odcisnęła niezatarte piętno na historii kina. Urodzona 8 kwietnia 1892 roku w Toronto, a zmarła 29 maja 1979 roku w Santa Monica w Kalifornii, w chwili śmierci miała 87 lat. Jej życie było pasmem niezwykłych sukcesów, zarówno na ekranie, jak i poza nim, czyniąc ją jedną z pierwszych globalnych ikon przemysłu rozrywkowego. Była żoną legendarnego aktora Douglasa Fairbanksa, tworząc z nim jedną z najjaśniejszych par Hollywood. Jej innowacyjne podejście do produkcji filmowej i roli aktorki doprowadziło do współzałożenia wytwórni United Artists oraz Akademii Wiedzy i Sztuki Filmowej, co na zawsze zmieniło oblicze kinematografii.

Jako jedna z pierwszych gwiazd kina niemego, Mary Pickford nie tylko zdobyła ogromną popularność, ale także wynegocjowała historyczne kontrakty, stając się pierwszą aktorką, która podpisała umowę na milion dolarów. Jej wpływ wykraczał poza ekran, kształtując standardy biznesowe w Hollywood i inspirując kobiety na całym świecie. Złożone obywatelstwo, obejmujące status poddanej brytyjskiej, obywatelstwo Stanów Zjednoczonych i Kanady, świadczy o jej międzynarodowym zasięgu i bogactwie doświadczeń życiowych.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na 29 maja 1979 roku miała 87 lat.
• Żona/Mąż: Douglas Fairbanks (drugi mąż).
• Dzieci: Brak własnych dzieci.
• Zawód: Aktorka, producentka filmowa, filantropka.
• Główne osiągnięcie: Współzałożenie wytwórni United Artists i Akademii Wiedzy i Sztuki Filmowej, zdobycie Oscara dla najlepszej aktorki.

Podstawowe informacje o Mary Pickford

Mary Pickford, urodzona jako Gladys Louise Smith 8 kwietnia 1892 roku w Toronto w Kanadzie, zapisała się na kartach historii kina jako jedna z jego największych gwiazd. Jej niezwykła popularność i sukcesy biznesowe przyniosły jej dwa ikoniczne przydomki: „Królowej Kinematografii” (Queen of the Movies) oraz „Ulubienicy Ameryki” (America’s Sweetheart). Przez większość swojego życia, od 1892 do 1947 roku, posiadała status poddanej brytyjskiej. Jednakże, w 1920 roku przyjęła obywatelstwo Stanów Zjednoczonych, a w 1947 roku uzyskała również obywatelstwo kanadyjskie, co podkreśla jej złożone korzenie i związki z kilkoma narodami.

Aktorka zmarła 29 maja 1979 roku w wieku 87 lat w Santa Monica w Kalifornii. Jej miejsce spoczynku znajduje się na cmentarzu Forest Lawn Memorial Park w Glendale, gdzie spoczywa obok innych legend Hollywood. Mary Pickford, której prawdziwe nazwisko brzmiało Gladys Louise Smith, stała się synonimem złotej ery kina, a jej życie i kariera stanowią fascynujący rozdział w historii amerykańskiej rozrywki.

Rodzina i życie prywatne Mary Pickford

Początki życia Mary Pickford były naznaczone trudnościami. Jej ojciec, John Charles Smith, syn angielskich imigrantów, był alkoholikiem i pracował dorywczo. Jego przedwczesna śmierć 11 lutego 1898 roku, w wyniku zakrzepu krwi po wypadku w pracy na statku Niagara Steamship, postawiła rodzinę w jeszcze trudniejszej sytuacji finansowej. Matka Mary, Charlotte Hennessey, pochodzenia irlandzkiego i wyznania katolickiego, pracowała jako szwaczka. Po śmierci męża, to właśnie ona podjęła decyzję o wprowadzeniu całej rodziny do świata teatru, co stało się kluczowym momentem w przyszłej karierze jej dzieci.

Rodzeństwo Mary – Lottie (ur. 1893) i Jack (ur. 1896) – również podążyło śladami matki, zostając aktorami. Sama Mary, choć jej matka ochrzciła dzieci w wierze metodystycznej, aby zadowolić rodzinę męża, w wieku czterech lat, podczas kwarantanny z powodu choroby, została potajemnie ochrzczona przez katolickiego księdza jako Gladys Marie Smith. Ten podwójny chrzest jest ciekawym szczegółem jej wczesnego życia. Jej pierwszym mężem był piosenkarz i aktor Owen Moore, z którym wzięła ślub w 1910 roku, choć sakrament ten nie został prawnie uznany z powodu jej niepełnoletności. Drugim mężem był legendarny gwiazdor Douglas Fairbanks, z którym wzięła ślub w 1920 roku. Ich związek, zakończony rozwodem w 1936 roku, był niezwykle popularny. Douglas Fairbanks Jr. wspominał nawet, że jako dziecko brał Mary za swoją nową koleżankę do zabawy pociągami, co świadczy o niezwykłej popularności i obecności pary w życiu publicznym.

Kariera zawodowa Mary Pickford

Początki w teatrze i debiut filmowy

Po śmierci ojca, rodzina Smithów przez sześć lat podróżowała pociągami po Stanach Zjednoczonych, występując w niskiej klasy spektaklach, aby wyjść z ubóstwa. Mary, już jako dziecko, wykazywała talent aktorski. Jej debiut sceniczny nastąpił w wieku zaledwie 7 lat w sztuce „The Silver King”. Prawdziwy przełom nastąpił w 1907 roku, kiedy to zdobyła rolę w broadwayowskim przedstawieniu „The Warrens of Virginia”. To właśnie tam producent David Belasco wymusił na niej zmianę nazwiska z Gladys Smith na Mary Pickford, tworząc tym samym jej sceniczny pseudonim.

Droga do kina była kolejnym naturalnym krokiem. 19 kwietnia 1909 roku Mary przeszła test ekranowy w Biograph Company. Choć początkowo nie dostała roli w filmie „Pippa Passes”, reżyser D.W. Griffith był pod wrażeniem jej talentu i uroku. Zaoferował jej wówczas 10 dolarów dziennie za pracę, co było znacząco wyższą stawką niż ta oferowana innym aktorom w tamtych czasach, którzy zarabiali zazwyczaj połowę tej kwoty. Ten moment był początkiem jej burzliwej kariery filmowej.

Przełomowe role i budowanie marki

Rok 1909 okazał się dla Mary Pickford niezwykle produktywny. W ciągu zaledwie dwunastu miesięcy wystąpiła w aż 51 produkcjach filmowych, co oznaczało średnio jedną premierę tygodniowo. Jej wszechstronność pozwoliła jej wcielić się w niemal każdą postać – od skromnych sprzątaczek i sekretarek, po role wymagające większej ekspresji, jak niewolnice czy Indianki. Ta ogromna liczba ról w krótkim czasie świadczy o jej zaangażowaniu i zapotrzebowaniu na jej talent w rodzącym się przemyśle filmowym. Wkrótce stała się jedną z najbardziej rozpoznawalnych twarzy kina.

W 1916 roku Mary Pickford osiągnęła kamień milowy w swojej karierze, stając się pierwszą aktorką w historii, która podpisała kontrakt na milion dolarów. Kontrakt z Adolph Zukorem gwarantował jej 1.04 miliona USD (co w 2024 roku odpowiadałoby około 22.75 milionom USD) oraz połowę zysków z filmów, które produkowała. Oprócz tego, w tym samym roku, dzięki nowemu kontraktowi z Adolph Zukorem, otrzymywała rekordową pensję 10 000 dolarów tygodniowo i pełną kontrolę kreatywną nad swoimi produkcjami. Sukcesy kasowe jej filmów w latach 20. XX wieku były oszałamiające. Na przykład film „Pollyanna” z 1920 roku zarobił 1.1 miliona USD, a „Rosita” z 1923 roku przekroczyła barierę miliona dolarów przychodu, co było fenomenem w tamtych czasach.

Założenie United Artists i późniejsza kariera

W 1919 roku, pragnąc mieć pełną kontrolę nad dystrybucją swoich dzieł i niezależność od studiów filmowych, Mary Pickford wraz z Charliem Chaplinem, Douglasem Fairbanksem i D.W. Griffithem założyła wytwórnię United Artists. Ta współpraca była przełomem w historii Hollywood, dając artystom większą władzę nad ich twórczością. Jej inicjatywa, by wraz z Charlesem Chaplinem i Douglasem Fairbanksem, założyła United Artists w 1919 roku, była kluczowa dla rozwoju niezależnej produkcji filmowej.

Jednakże, wraz z nadejściem ery kina dźwiękowego, popularność Mary Pickford zaczęła stopniowo spadać. Aktorka początkowo lekceważyła dźwięk w filmach, twierdząc, że dodawanie go jest jak „nakładanie szminki na Wenus z Milo”. Ta postawa, choć zrozumiała w kontekście jej wcześniejszych sukcesów, przyczyniła się do spadku jej popularności w latach 30. XX wieku. W 1933 roku przeszła testy w Technicolorze do planowanej wersji „Alicji w Krainie Czarów” Walta Disneya, jednak projekt porzucono, gdy Paramount wypuścił własną wersję tej historii. Mimo wyzwań, jej długoterminowy wpływ na przemysł filmowy pozostał niezachwiany.

Osiągnięcia i nagrody Mary Pickford

Mary Pickford została uhonorowana Nagrodą Akademii dla najlepszej aktorki w 1929 roku za swoją rolę w pierwszym filmie dźwiękowym, „Coquette”. Choć przyznanie jej tej prestiżowej nagrody wywołało wówczas spore kontrowersje, stanowiło to potwierdzenie jej aktorskiego geniuszu i zdolności adaptacji do nowych technologii.

Jej późniejsze zasługi dla przemysłu filmowego zostały docenione przez Akademię w 1976 roku, kiedy to otrzymała honorowego Oscara za ogromny wkład w rozwój amerykańskiego kina i przemysłu filmowego. Wkład Mary Pickford w rozwój kinematografii jest podkreślany przez liczne wyróżnienia. W 1999 roku Amerykański Instytut Filmowy sklasyfikował ją na 24. miejscu listy największych żeńskich gwiazd klasycznego kina Hollywood, co świadczy o jej trwałym miejscu w historii kina.

Co więcej, w 1927 roku Mary Pickford była jedną z 36 osób, które założyły Akademię Wiedzy i Sztuki Filmowej (AMPAS), organizację odpowiedzialną za przyznawanie Oscarów, co podkreśla jej zaangażowanie w kształtowanie przyszłości branży filmowej. Jej pozycja w historii kina jest niekwestionowana. Jej wkład w rozwój fabuły filmowej i budowanie marki gwiazdy filmowej jest szeroko uznawany.

Filmografia (wybrane produkcje)

• The Silver King (1907)
• The Warrens of Virginia (1909)
• Pippa Passes (1909)
• Pollyanna (1920)
• Rosita (1923)
• Coquette (1929)

Nagrody i wyróżnienia

Finanse i majątek Mary Pickford

Potęga finansowa Mary Pickford była legendarna. Już w 1916 roku, podpisując nowy kontrakt z Adolph Zukorem, zapewniła sobie rekordową pensję 10 000 dolarów tygodniowo oraz pełną kontrolę kreatywną nad swoimi produkcjami. Ten kontrakt uczynił ją pierwszą aktorką w historii, która podpisała umowę opiewającą na milion dolarów, gwarantując jej 1.04 miliona USD (równowartość około 22.75 mln USD w 2024 roku) oraz połowę zysków z filmów. Jej zdolności negocjacyjne i wizja biznesowa wyznaczyły nowe standardy dla gwiazd Hollywood.

Sukcesy kasowe jej filmów w latach 20. XX wieku były oszałamiające. Obraz „Pollyanna” z 1920 roku przyniósł dochód w wysokości 1.1 miliona USD, a „Rosita” z 1923 roku przekroczyła barierę miliona dolarów przychodu. Te liczby świadczą o ogromnej popularności i zdolności Mary Pickford do przyciągania widzów do kin, co przekładało się na jej potęgę finansową. Jej majątek i wpływy finansowe utwierdziły jej pozycję jako jednej z najbardziej wpływowych postaci w historii Hollywood.

Dziedzictwo i filantropia Mary Pickford

Mary Pickford pozostawiła po sobie bogate dziedzictwo, które wykracza poza jej dokonania aktorskie. W celu ochrony swojego dorobku i promowania edukacji filmowej, założyła fundację swojego imienia – Mary Pickford Foundation. Fundacja ta do dziś aktywnie działa na rzecz zachowania jej spuścizny i wspierania młodych talentów filmowych, co świadczy o jej długoterminowej wizji i zaangażowaniu w rozwój kina.

Jej wpływ na przemysł filmowy jest widoczny nie tylko w jej własnych produkcjach i założonej wytwórni United Artists, ale także w jej działaniach na rzecz innych twórców. To Mary Pickford wprowadziła do studia Biograph siostry Lillian i Dorothy Gish, pomagając im rozpocząć wielkie kariery w erze kina niemego. Jej działalność filantropijna, w tym wsparcie dla Motion Picture Relief Fund, podkreśla jej zaangażowanie w dobrobyt społeczności filmowej.

Ciekawostki z życia Mary Pickford

Niski wzrost Mary Pickford, poniżej 150 cm (under five feet), w połączeniu z jej naturalistyczną grą aktorską, pozwalał jej na wiarygodne wcielanie się w role dziecięce nawet w dorosłym wieku. Ta cecha fizyczna stała się jednym z jej znaków rozpoznawczych i przyczyniła się do stworzenia wizerunku niewinnej i uroczej bohaterki, co idealnie wpisywało się w oczekiwania publiczności tamtych czasów. Jej gra aktorska, pozbawiona sztuczności, często wzruszała i poruszała widzów, budując silną więź emocjonalną.

Jednym z bardziej kontrowersyjnych, ale i symbolicznych wydarzeń w jej życiu był skandal z obcięciem włosów. W 1928 roku, po śmierci matki, Mary zdecydowała się obciąć swoje słynne loki na rzecz modnego boba. Informacja ta obiegła pierwsze strony gazet, w tym „The New York Times”, ponieważ jej włosy były powszechnie uznawane za symbol kobiecej cnoty i niewinności. Ten radykalny krok odzwierciedlał jej potrzebę zmiany i wyzwolenia się od utrwalonego wizerunku. Aby udowodnić, że gwiazdy kina niemego posiadają głosy nadające się do filmów dźwiękowych, 29 marca 1928 roku wzięła udział w audycji radiowej „The Dodge Brothers Hour”. To wydarzenie było ważnym krokiem w kierunku akceptacji kina dźwiękowego przez publiczność i samych twórców.

W 1927 roku Mary Pickford była jedną z 36 osób, które założyły Akademię Wiedzy i Sztuki Filmowej (AMPAS), organizację przyznającą do dziś Oscary.

Podsumowanie

Mary Pickford, jako „Królowa Kinematografii”, wywarła niezatarty wpływ na rozwój przemysłu filmowego, stając się nie tylko ikoną ekranu, ale także pionierką biznesową i filantropką. Jej determinacja, innowacyjność i wizja doprowadziły do powstania United Artists i Akademii Sztuki i Wiedzy Filmowej, a jej niepowtarzalny talent aktorski zapewnił jej miejsce w historii jako jednej z największych gwiazd XX wieku. Jej życie jest dowodem na to, jak determinacja, talent i wizja biznesowa mogą kształtować przyszłość branży i inspirować kolejne pokolenia.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Mary_Pickford