Pele: narodziny legendy futbolu, najlepszego piłkarza i króla futbolu

0

Edson Arantes do Nascimento, powszechnie znany jako Pelé, był brazylijskim piłkarzem, który na stałe zapisał się w annałach historii jako jeden z najwybitniejszych zawodników futbolu. Na dzień dzisiejszy, choć zmarł 29 grudnia 2022 roku, jego dziedzictwo żyje nadal. Pelé, jako jedyny w historii piłkarz, trzykrotnie zdobywał Puchar Świata FIFA (w latach 1958, 1962 i 1970), co stanowi fundament jego legendy. Jego życie, naznaczone pasją do gry i niezliczonymi sukcesami, rozpoczęło się 23 października 1940 roku. Jego kariera klubowa, nierozerwalnie związana z Santos FC, przyniosła mu szereg triumfów i uczyniła go globalną ikoną sportu, której wpływ wykracza daleko poza boisko.

Pelé, którego pełne imię brzmiało Edson Arantes do Nascimento, przyszedł na świat 23 października 1940 roku w Três Corações, w stanie Minas Gerais w Brazylii. Jego rodzice, João Ramos do Nascimento, znany jako Dondinho – który sam był piłkarzem Fluminense – oraz Celeste Arantes, nadali mu imię na cześć amerykańskiego wynalazcy Thomasa Edisona. Interesującym faktem jest, że z powodu błędu w akcie urodzenia, w wielu oficjalnych dokumentach figurował jako „Edison”. Pseudonim „Pelé”, który zyskał w czasach szkolnych, prawdopodobnie wywodzi się od błędnego wymawiania przez młodego Edsona imienia bramkarza Vasco da Gama, Bilé. Choć sam zawodnik przyznał, że początkowo nie rozumiał znaczenia słowa „Pelé”, później dowiedział się, że w języku hebrajskim oznacza ono „cud”. Pelé zmarł 29 grudnia 2022 roku w São Paulo, w wieku 82 lat, pozostawiając po sobie dziedzictwo jednego z najwybitniejszych sportowców w historii.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na grudzień 2022 roku miał 82 lata.
• Żona/Mąż: Brak szczegółowych informacji w dostarczonych danych.
• Dzieci: Trójka.
• Zawód: Piłkarz.
• Główne osiągnięcie: Trzykrotny Mistrz Świata FIFA.

Podstawowe informacje o Edsonie Arantes do Nascimento (Pelé)

Pełne imię i nazwisko, data i miejsce urodzenia

Edson Arantes do Nascimento, znany światu jako Pelé, urodził się 23 października 1940 roku w miejscowości Três Corações, położonej w stanie Minas Gerais w Brazylii. Jego życie zakończyło się 29 grudnia 2022 roku w São Paulo, w wieku 82 lat. Pozostawił po sobie dziedzictwo, które na zawsze zapisało się w historii sportu jako symbol doskonałości i pasji do futbolu. Jego narodziny w 1940 roku w Três Corações zapoczątkowały drogę do stania się legendą światowej piłki nożnej.

Data i miejsce śmierci

Śmierć Edsona Arantes do Nascimento, powszechnie znanego jako Pelé, nastąpiła 29 grudnia 2022 roku w São Paulo. Ikona futbolu zmarła w wieku 82 lat, kończąc tym samym niezwykłą podróż, która na zawsze odmieniła oblicze piłki nożnej. Jego odejście było ogromną stratą dla świata sportu, ale jego dziedzictwo pozostaje żywe.

Pochodzenie imienia

Imię Edson zostało nadane Edsonowi Arantesowi do Nascimento na cześć amerykańskiego wynalazcy Thomasa Edisona. Rodzice, pragnąc nadać mu unikalne brzmienie, zdecydowali się na usunięcie litery „i” z imienia, tworząc „Edson”. Jednakże, z powodu błędu typograficznego w akcie urodzenia, w wielu oficjalnych dokumentach figuruje on pod imieniem „Edison”, co stanowi ciekawostkę biograficzną.

Geneza pseudonimu „Pelé”

Choć w rodzinie Edson Arantes do Nascimento był znany jako „Dico”, przydomek „Pelé” przylgnął do niego w czasach szkolnych. Najbardziej prawdopodobna teoria głosi, że pseudonim ten powstał w wyniku błędnego wymawiania przez młodego Edsona imienia bramkarza Vasco da Gama, Bilé, którego bardzo podziwiał. Sam Pelé w swojej autobiografii przyznał, że początkowo nie rozumiał znaczenia słowa „Pelé”, lecz później dowiedział się, że w języku hebrajskim oznacza ono „cud”. Ten pseudonim stał się synonimem genialności na boisku.

Warunki fizyczne i pozycja na boisku

Pelé mierzył 1,73 m wzrostu, co w połączeniu z jego atletyczną budową czyniło go niezwykle zwrotnym i dynamicznym zawodnikiem. Występował głównie jako napastnik lub ofensywny pomocnik, gdzie jego umiejętności mogły być w pełni wykorzystane. Jego wszechstronność, obunożność, doskonała zdolność przewidywania ruchów przeciwników oraz wyjątkowy drybling sprawiały, że był niemal nie do zatrzymania dla obrońców. Te cechy fizyczne i techniczne stanowiły fundament jego niepowtarzalnego stylu gry w futbol.

Rodzina i życie prywatne

Rodzice i rodzeństwo

Edson Arantes do Nascimento, znany jako Pelé, był synem João Ramosa do Nascimento, cenionego piłkarza klubu Fluminense, który był znany pod pseudonimem Dondinho. Jego matką była Celeste Arantes, która dożyła sędziwego wieku, przeżywając lata 1922–2024. Pelé miał także rodzeństwo, choć szczegółowe informacje na ten temat nie są dostępne w dostarczonych faktach. Rodzinne korzenie w sporcie, zwłaszcza piłce nożnej, z pewnością miały wpływ na jego wczesne zainteresowanie futbolem.

Dzieci Pelégo

Pelé miał troje dzieci, co stanowi istotny element jego życia prywatnego. Choć szczegółowe informacje o imionach i datach urodzenia nie są dostępne w dostarczonych faktach, fakt posiadania potomstwa podkreśla jego rolę jako głowy rodziny poza boiskiem.

Kariera zawodowa i klubowa

Początki w Santos FC

Kariera zawodowa Pelé rozpoczęła się w wieku zaledwie 15 lat, kiedy to trener Waldemar de Brito dostrzegł jego niezwykły talent i przedstawił go dyrektorom Santos FC. Trener ten z wizjonerską pewnością zapowiedział, że młody chłopak stanie się „najlepszym piłkarzem na świecie”. Debiut Pelé w barwach Santosu nastąpił 7 września 1956 roku w meczu przeciwko Corinthians de Santo André. Już w swoim pierwszym oficjalnym występie zdobył bramkę, przyczyniając się do zwycięstwa swojej drużyny 7:1, co było zapowiedzią przyszłych sukcesów. Młody Edson Arantes do Nascimento szybko zaczął udowadniać swój potencjał.

Status „Skarbu Narodowego”

W 1961 roku, w obliczu rosnącego zainteresowania ze strony europejskich gigantów, takich jak Real Madryt czy Manchester United, prezydent Brazylii Jânio Quadros podjął bezprecedensową decyzję. Aby zapobiec transferowi Pelégo do zagranicznych klubów i zatrzymać go w ojczyźnie, oficjalnie ogłosił go „narodowym skarbem”. Ten prawny krok skutecznie uniemożliwił jego opuszczenie Brazylii w szczytowym momencie kariery, co podkreślało jego nieocenioną wartość dla kraju i brazylijskiego futbolu.

Sukcesy w Copa Libertadores z Santosem

Pod wodzą Pelé, Santos FC osiągnął historyczne sukcesy w Copa Libertadores, najbardziej prestiżowych rozgrywkach klubowych Ameryki Południowej. Drużyna poprowadziła się do dwóch z rzędu triumfów w latach 1962 i 1963. Szczególnie pamiętny był rok 1963, kiedy to Santos stał się pierwszym brazylijskim klubem, który zdobył to trofeum na argentyńskiej ziemi. W epickim finale pokonali oni słynne Boca Juniors na ich własnym stadionie La Bombonera, co stanowiło ogromny prestiżowy sukces dla brazylijskiej piłki nożnej i klubu z Santos.

Kariera w New York Cosmos

Po latach gry w Brazylii, Pelé przeniósł się do Stanów Zjednoczonych, gdzie w latach 1975–1977 występował w barwach New York Cosmos. Jego obecność w amerykańskiej lidze przyczyniła się do ogromnego wzrostu popularności piłki nożnej w Stanach Zjednoczonych, przyciągając uwagę nowych kibiców i podnosząc rangę tej dyscypliny. W 64 rozegranych meczach dla klubu z Nowego Jorku, Pelé zdobył imponujące 37 bramek, udowadniając, że nadal jest w doskonałej formie sportowej.

Kariera reprezentacyjna

Trzykrotny Mistrz Świata z reprezentacją Brazylii

Pelé jest jedynym piłkarzem w historii, który trzykrotnie sięgnął po Puchar Świata FIFA. Jego triumfy miały miejsce w latach 1958, 1962 i 1970. Szczególnie pamiętny był turniej w Szwecji w 1958 roku, gdzie w wieku zaledwie 17 lat stał się najmłodszym zwycięzcą mistrzostw świata w historii. Ten rekordowy wyczyn ugruntował jego pozycję jako jednej z największych legend brazylijskiej i światowej piłki nożnej. Jego wkład w sukcesy reprezentacji Brazylii jest nieoceniony.

Udział w Mistrzostwach Świata

Pelé brał udział w czterech edycjach Mistrzostw Świata w piłce nożnej, zdobywając w nich trzy tytuły: w 1958, 1962 i 1970 roku. Jego debiut na mundialu w 1958 roku, w wieku zaledwie 17 lat, od razu przyniósł mu tytuł mistrza świata, czyniąc go najmłodszym zawodnikiem w historii, który tego dokonał.

Rekordy strzeleckie w reprezentacji

Przez ponad pół wieku Pelé dzierżył rekord najskuteczniejszego strzelca reprezentacji Brazylii, zdobywając 77 bramek w oficjalnych meczach. Ten wynik stanowił dowód jego niezwykłej skuteczności i wpływu na grę drużyny narodowej. Jego osiągnięcia strzeleckie w barwach Canarinhos są inspiracją dla kolejnych pokoleń brazylijskich piłkarzy.

Najważniejsze nagrody i osiągnięcia

Rekordy strzeleckie (Księga Rekordów Guinnessa)

Według Księgi Rekordów Guinnessa, Pelé zdobył oszałamiającą liczbę 1279 goli w 1363 meczach, wliczając w to spotkania towarzyskie. Ten rekordowy dorobek świadczy o jego niezwykłej produktywności i długowieczności na najwyższym poziomie rozgrywkowym. Jego statystyki strzeleckie pozostają punktem odniesienia dla napastników na całym świecie.

Tytuły Sportowca Stulecia

Uznanie dla Pelégo wykraczało poza świat piłki nożnej. W 1999 roku Międzynarodowy Komitet Olimpijski uhonorował go tytułem Sportowca Stulecia, co podkreśla jego wszechstronny wpływ na sport. Ponadto, prestiżowy magazyn „Time” umieścił go na liście 100 najważniejszych osób XX wieku, doceniając jego globalny wpływ i znaczenie.

Uznanie IFFHS i FIFA

W uznaniu jego wybitnych osiągnięć, w 2000 roku Międzynarodowa Federacja Historyków i Statystyków Futbolu (IFFHS) wybrała Pelégo Piłkarzem Stulecia. FIFA również przyznała mu ten zaszczytny tytuł, dzieląc go z argentyńską legendą Diego Maradoną. Te nagrody potwierdzają jego status jako jednego z najwybitniejszych graczy w historii futbolu.

„Gol de Placa”

Jednym z najbardziej pamiętnych momentów w karierze Pelé był gol zdobyty w marcu 1961 roku na stadionie Maracanã przeciwko Fluminense. To trafienie zostało uznane za tak spektakularne, że upamiętniono je specjalną tablicą, nadając mu miano „gol de placa”. W tej akcji Pelé przebiegł niemal całe boisko, mijając po drodze wielu rywali, zanim oddał strzał, który zakończył się bramką. Był to pokaz jego niezwykłych umiejętności indywidualnych i determinacji.

Styl gry i wpływ na sport

Spopularyzowanie określenia „O Jogo Bonito” (Piękna Gra)

To właśnie Pelé przypisuje się spopularyzowanie określenia „O Jogo Bonito”, co w tłumaczeniu oznacza „Piękna Gra”. Jego widowiskowy styl, pełen finezji, techniki i spektakularnych bramek, uczynił z piłki nożnej formę sztuki. Jako pierwsza czarnoskóra globalna ikona sportu, Pelé inspirował miliony ludzi na całym świecie, pokazując, że futbol może być nie tylko rywalizacją, ale także źródłem radości i estetycznych doznań. Jego gra była ucieleśnieniem piękna w sporcie.

Wpływ futsalu na rozwój umiejętności

Pelé często podkreślał, że swoje szybkie myślenie na boisku i pewność siebie zawdzięcza doświadczeniu zdobytemu w futsalu, czyli halowej piłce nożnej. Jako nastolatek spędził czas grając w futsal w Bauru. Twierdził, że gra na małej przestrzeni z dorosłymi zawodnikami wymusiła na nim konieczność szybszego podejmowania decyzji i rozwinięcia techniki, co znacząco wpłynęło na jego późniejszą karierę w tradycyjnym futbolu.

Działalność poza boiskiem

Funkcja Ministra Sportu w Brazylii

Po zakończeniu bogatej kariery piłkarskiej, Pelé wkroczył na arenę polityczną. W latach 1995–1998 pełnił funkcję pierwszego w historii Brazylii nadzwyczajnego Ministra Sportu w rządzie prezydenta Fernando Henrique Cardoso. W tym okresie aktywnie forsował reformy mające na celu uzdrowienie brazylijskiej piłki nożnej, co zaowocowało wprowadzeniem tzw. „Prawa Pelégo”. Jego zaangażowanie polityczne świadczyło o chęci dalszego wpływania na rozwój sportu w swoim kraju.

Rola Ambasadora i ikony sportu

Po zakończeniu kariery zawodowej w 1977 roku, Pelé kontynuował swoją misję jako światowy ambasador piłki nożnej. Angażował się w liczne przedsięwzięcia komercyjne i aktorskie, wykorzystując swoją globalną rozpoznawalność do promowania sportu i wartości, które reprezentował. Pozostawał postacią inspirującą i wpływową, której głos był zawsze ważny w świecie futbolu i poza nim.

Ciekawostki

„Pakt Pelégo” z Pumą na Mistrzostwach Świata 1970

Podczas Mistrzostw Świata w 1970 roku doszło do swoistego „Paktu Pelégo”, który stanowił element zażartej rywalizacji między markami sportowymi Adidas i Puma. W finale turnieju, przed rozpoczęciem meczu, Pelé poprosił sędziego o chwilę przerwy na zawiązanie sznurowadeł. Ten pozornie drobny gest pozwolił kamerom telewizyjnym na zbliżenie na jego buty marki Puma, co stanowiło genialny i niezwykle skuteczny ruch marketingowy dla tej firmy.

Najważniejszy gol według Pelégo i jego upamiętnienie

Choć Pelé zdobył ponad tysiąc bramek w swojej karierze, za swój najpiękniejszy gol uważał trafienie z meczu przeciwko Clube Atlético Juventus z 2 sierpnia 1959 roku. Niestety, z tego historycznego momentu nie zachowało się żadne nagranie wideo. Aby podzielić się tym spektakularnym osiągnięciem z fanami, Pelé zlecił wykonanie animacji komputerowej, która szczegółowo odtworzyła przebieg tej niezwykłej akcji bramkowej.

Warto wiedzieć: Pelé był pierwszym czarnoskórym sportowcem, który zyskał status globalnej ikony, przełamując bariery rasowe i kulturowe na całym świecie.

Edson Arantes do Nascimento, znany na całym świecie jako Pelé, na zawsze zapisał się w historii futbolu jako trzykrotny mistrz świata i jeden z najwybitniejszych piłkarzy wszech czasów. Jego niezwykła kariera, naznaczona pasją, determinacją i dążeniem do doskonałości, stanowi inspirację dla kolejnych pokoleń i przypomina o tym, jak wielki wpływ jeden człowiek może mieć na świat sportu i kulturę globalną.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Pel%C3%A9