Pierre-Auguste Renoir, jeden z najwybitniejszych francuskich malarzy i czołowy przedstawiciel impresjonizmu, urodził się 25 lutego 1841 roku w Limoges. Na rok 2024 artysta miałby 183 lata. Jego życie i twórczość to świadectwo nieustannej fascynacji pięknem, kobiecą zmysłowością i radosnymi momentami życia codziennego. W swojej bogatej karierze, która trwała wiele dekad, stworzył dzieła, które do dziś zachwycają koneserów sztuki na całym świecie. Prywatnie, był oddanym mężem i ojcem, a jego rodzina stanowiła ważne źródło inspiracji. Zmarł 3 grudnia 1919 roku w Cagnes-sur-Mer, pozostawiając po sobie niezmierzone dziedzictwo artystyczne.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na rok 2024, licząc od daty urodzenia, artysta miałby 183 lata.
- Żona/Mąż: Aline Victorine Charigot
- Dzieci: Pierre Renoir (aktor), Jean Renoir (reżyser filmowy)
- Zawód: Malarz, rzeźbiarz
- Główne osiągnięcie: Uznawany za jednego z najwybitniejszych przedstawicieli impresjonizmu, twórca ikonicznych dzieł takich jak „Bal du moulin de la Galette” i „Śniadanie wioślarzy”.
Podstawowe informacje o Pierre-Auguste’ie Renoirze
Pierre-Auguste Renoir przyszedł na świat 25 lutego 1841 roku w Limoges, regionie Haute-Vienne we Francji. Pochodził z rodziny o skromnych warunkach materialnych, co skłoniło go do przerwania formalnej edukacji i podjęcia pracy zarobkowej w młodym wieku. Mimo tych wyzwań, Renoir stał się jednym z najwybitniejszych malarzy swojego pokolenia, a jego twórczość do dziś inspiruje i zachwyca. Artysta zmarł 3 grudnia 1919 roku w wieku 78 lat w Cagnes-sur-Mer, malowniczej miejscowości na Lazurowym Wybrzeżu, gdzie spędził ostatnie lata swojego życia. Jako tożsamość artystyczna, Renoir był uznawany za kluczową postać w rozwoju impresjonizmu. Jego obrazy charakteryzowały się subtelnym uchwyceniem światła i koloru, a także skupieniem na radości życia i intymnych momentach. Był kontynuatorem tradycji malarskiej sięgającej od Rubensa do Watteau, wprowadzając do niej świeżość i lekkość charakterystyczną dla impresjonistycznego podejścia do malarstwa. Jego styl ewoluował na przestrzeni lat, ale zawsze pozostawał wierny zamiłowaniu do piękna i harmonii.
Kariera artystyczna Pierre-Auguste’a Renoira
Początki i wczesna edukacja
Trudna sytuacja finansowa rodziny zmusiła młodego Pierre-Auguste’a Renoira do przerwania nauki w wieku zaledwie 13 lat. Zamiast kontynuować edukację szkolną, rozpoczął terminowanie w fabryce porcelany. Tam nauczył się przyozdabiać porcelanę, malując dekoracje na naczyniach. Praca ta, choć daleka od artystycznych aspiracji, pozwoliła mu rozwinąć niezwykłą biegłość manualną i wprawne oko, które później okazały się nieocenione w jego karierze malarskiej. To doświadczenie stanowiło pierwszy, choć niekonwencjonalny, etap jego artystycznego kształcenia.
Terminowanie w fabryce porcelany
W fabryce porcelany Renoir zaczął rozwijać swoje umiejętności malarskie w praktycznym wymiarze. Nauczył się przyozdabiać porcelanę, co stanowiło jego pierwszy kontakt z profesjonalnym rzemiosłem artystycznym. Ta praca, wykonywana w młodym wieku, wyposażyła go w precyzję i cierpliwość niezbędne do dalszych zmagań z płótnem. Z czasem jednak, jego ambicje artystyczne wykraczały poza zdobienie naczyń stołowych.
Praca zarobkowa przed studiami
Zanim Pierre-Auguste Renoir mógł poświęcić się formalnej edukacji artystycznej, musiał zarabiać na życie. Przez pewien czas zajmował się malowaniem zasłon dla misjonarzy zagranicznych oraz dekorowaniem wachlarzy. Te zlecenia, choć mniej prestiżowe, pokazywały jego wszechstronność rzemieślniczą i zdolność adaptacji do różnych form artystycznego wyrazu. Były to prace, które pozwalały mu utrzymać się i jednocześnie doskonalić swoje umiejętności, przygotowując grunt pod przyszłą, wielką karierę malarską.
Edukacja artystyczna i początki kariery
Przełomowym momentem w życiu Renoira było rozpoczęcie formalnych studiów artystycznych w Paryżu w 1862 roku. Jego mentorem został Charles Gleyre, u którego kształciło się wielu przyszłych wybitnych malarzy. To właśnie w pracowni Gleyre’a młody Renoir nawiązał cenne znajomości z innymi talentami, w tym z Alfredem Sisleyem, Frédéric’em Bazille’em oraz Claude’em Monetem. Wspólne pasje i dyskusje artystyczne z tymi artystami ukształtowały jego spojrzenie na sztukę i utwierdziły go na drodze do zostania jednym z czołowych przedstawicieli impresjonizmu.
Studia u Charlesa Gleyre’a i znajomości
W paryskiej pracowni Charlesa Gleyre’a, Renoir spotkał osoby, które miały stać się jego artystycznymi towarzyszami i przyjaciółmi na całe życie. Wśród nich znaleźli się Alfred Sisley, Frédéric Bazille oraz Claude Monet – postaci, które wraz z Renoir’em stworzyły fundamenty impresjonizmu. Te relacje były niezwykle inspirujące i sprzyjały wymianie idei artystycznych, wspólnemu poszukiwaniu nowych form wyrazu i tworzeniu przełomowych dzieł. Współpraca i rywalizacja z tymi artystami miały ogromny wpływ na kształtowanie się indywidualnego stylu każdego z nich.
Pierwszy sukces na Salonie
Pierwsze publiczne wystawienie prac Pierre-Auguste’a Renoira miało miejsce już w 1864 roku, jednak znaczący sukces artystyczny przyszedł dopiero w 1868 roku. To właśnie wtedy jego obraz „Lise z parasolką” został doceniony i przyniósł mu pierwsze uznanie. Mimo tego sukcesu, droga do szerokiego uznania publiczności była długa i wyboista, częściowo ze względu na burzliwy okres historii Francji, w tym chaos wywołany wojną francusko-pruską. Dzieła Renoira, podobnie jak innych impresjonistów, często spotykały się z niezrozumieniem i krytyką ze strony konserwatywnego środowiska artystycznego.
Okres impresjonizmu i dalszy rozwój
Pierre-Auguste Renoir był jednym z kluczowych organizatorów Pierwszej Wystawy Impresjonistów, która odbyła się w kwietniu 1874 roku. Na tym przełomowym wydarzeniu zaprezentował sześć swoich prac. Mimo że cały ruch impresjonistyczny spotkał się z ostrą krytyką, dzieła Renoira zostały przyjęte stosunkowo pozytywnie przez publiczność i krytyków, co stanowiło ważny krok w jego karierze. W tym okresie artysta doskonale uchwycił ulotne chwile życia, migotliwe światło i bogactwo kolorów, charakterystyczne dla impresjonizmu. Jego malarstwo było pełne życia i radości, często przedstawiając sceny z życia paryskiego, portrety i pejzaże.
W 1881 roku, po wizycie we Włoszech, gdzie zetknął się z dziełami Rafaela i Tycjana, Renoir poczuł potrzebę zmiany kierunku w swojej twórczości. Po powrocie do Francji uznał, że „doszedł do ściany” z impresjonizmem i zaczął eksperymentować z bardziej surowym i klasycznym stylem, co określa się jako jego „okres Ingresa”. Charakteryzował się on bardziej wyrazistymi konturami, gładką fakturą i chłodniejszymi kolorami, trwając od 1883 do 1888 roku. Ta zmiana była próbą odnalezienia nowej równowagi między swobodą impresjonistyczną a klasyczną dyscypliną formy. Po tym okresie, artysta powrócił do bardziej swobodnego stylu, łącząc elementy impresjonizmu z własną, unikalną wrażliwością.
Udział w wystawach impresjonistów
W 1874 roku Pierre-Auguste Renoir był jednym ze współorganizatorów pierwszej wystawy impresjonistów. Wydarzenie to miało kluczowe znaczenie dla całego ruchu artystycznego, pozwalając artystom na prezentację swoich prac poza oficjalnym Salonem Paryskim. Renoir przedstawił na niej sześć obrazów, które spotkały się z mieszanym odbiorem, jednak w porównaniu do innych prac impresjonistów, jego dzieła były często postrzegane jako bardziej przystępne i pozytywne. Wystawa ta stanowiła ważny krok w budowaniu tożsamości impresjonistów i ich miejsca w świecie sztuki.
Zmiana stylu po podróży do Włoch
Podróż do Włoch w 1881 roku była punktem zwrotnym w karierze artystycznej Pierre-Auguste’a Renoira. Kontakt z dziełami mistrzów renesansu, takich jak Rafael i Tycjan, skłonił go do refleksji nad własnym stylem. Po powrocie do Francji, Renoir poczuł pewien rodzaj artystycznego przesycenia impresjonizmem i postanowił eksperymentować z bardziej klasycznym podejściem do malarstwa. Doprowadziło to do okresu charakteryzującego się wyraźniejszymi konturami, bardziej zdefiniowaną formą i stonowaną paletą barw. Ten styl, często nazywany „okresem Ingresa”, trwał od 1883 do 1888 roku, odzwierciedlając poszukiwania artysty w kierunku ponadczasowego piękna i harmonii.
Późna twórczość i rzeźba
W ostatnich latach swojego życia, mimo postępującego paraliżu spowodowanego reumatoidalnym zapaleniem stawów, Pierre-Auguste Renoir nie zaprzestał swojej twórczej działalności. Jego pasja do sztuki była tak silna, że artystycznie realizował się również w rzeźbie. Współpracując z młodym artystą Richardem Guino, który wykonywał fizyczną pracę pod dyktando mistrza, Renoir tworzył dzieła w glinie. Ta współpraca pozwoliła mu nadal wyrażać siebie poprzez formę i objętość, mimo ograniczeń fizycznych. Jego późna twórczość, pomimo bólu, emanowała spokojem i dojrzałością artystyczną, a jego słynne słowa „Ból mija, ale piękno pozostaje” doskonale podsumowują jego determinację.
Życie osobiste i rodzinne Pierre-Auguste’a Renoira
Pochodzenie Pierre-Auguste’a Renoira wiązało się ze skromnymi warunkami. Urodził się w Limoges, a jego ojciec, Léonard Renoir, pracował jako krawiec. W 1844 roku, by poprawić swoje warunki bytowe, rodzina przeniosła się do Paryża. Zamieszkanie przy rue d’Argenteuil zapewniło młodemu artyście bliskość Luwru, co z pewnością miało wpływ na jego artystyczne zainteresowania. W późniejszym życiu, Renoir założył własną rodzinę, która stała się dla niego ważnym źródłem inspiracji i radości.
W 1890 roku Pierre-Auguste Renoir poślubił Aline Victorine Charigot, szwaczkę, która była od niego dwadzieścia lat młodsza. Aline nie tylko stała się jego żoną, ale również wcześniej pozowała mu do obrazów, pojawiając się między innymi na słynnym dziele „Śniadanie wioślarzy” z 1881 roku, gdzie została przedstawiona z psem. Ich związek był silny i oparty na wzajemnym wsparciu. Renoir miał z Aline dwóch synów, którzy również odcisnęli swoje piętno na świecie kultury, każdy na swój sposób.
Najstarszym synem artysty był Pierre Renoir, urodzony w 1885 roku, jeszcze przed oficjalnym ślubem rodziców. Pierre odnalazł swoją drogę w świecie sztuki, stając się uznanym aktorem teatralnym i filmowym. Zmarł w 1952 roku. Drugi syn, Jean Renoir, urodzony w 1894 roku, zdobył światową sławę jako wybitny reżyser filmowy, którego dzieła do dziś są uważane za arcydzieła kinematografii. Jean żył do 1979 roku, pozostawiając po sobie bogate dziedzictwo filmowe. Relacja z Lise Tréhot, jego kochanką i modelką w latach 60. XIX wieku, była również ważnym okresem w jego wczesnej twórczości, inspirując takie dzieła jak „Lise z parasolką”.
Pochodzenie i przeprowadzka do Paryża
Rodzina Pierre-Auguste’a Renoira wywodziła się z Limoges, gdzie jego ojciec, Léonard Renoir, pracował jako krawiec. Skromne dochody sprawiły, że rodzina w 1844 roku podjęła decyzję o przeprowadzce do Paryża w poszukiwaniu lepszych perspektyw. Zamieszkanie przy rue d’Argenteuil okazało się korzystne dla młodego Pierre’a, otwierając mu dostęp do świata sztuki i kultury, a w szczególności zapewniając bliskość Luwru, który wkrótce stał się dla niego źródłem inspiracji.
Małżeństwo z Aline Charigot
W 1890 roku Pierre-Auguste Renoir poślubił Aline Victorine Charigot. Aline, młodsza od artysty o dwadzieścia lat, wcześniej pełniła rolę jego modelki. Jej obecność jest widoczna na jednym z najbardziej znanych dzieł Renoira, obrazie „Śniadanie wioślarzy” z 1881 roku, gdzie została przedstawiona jako kobieta z psem. Ich małżeństwo było udane i stanowiło ważne wsparcie dla artysty, zarówno w życiu prywatnym, jak i twórczym. Aline była dla niego nie tylko żoną, ale także wierną towarzyszką i muzą.
Syn Pierre Renoir
Najstarszy syn Pierre-Auguste’a Renoira, Pierre, przyszedł na świat w 1885 roku. Urodzenie miało miejsce jeszcze przed oficjalnym ślubem jego rodziców, co jednak nie wpłynęło na późniejsze życie rodzinne. Pierre Renoir podążył własną ścieżką kariery, stając się uznanym aktorem teatralnym i filmowym. Jego życie zakończyło się w 1952 roku, pozostawiając po sobie dziedzictwo w świecie sztuki aktorskiej.
Syn Jean Renoir
Drugi syn malarza, Jean Renoir, urodzony w 1894 roku, osiągnął międzynarodową sławę jako wybitny reżyser filmowy. Jego innowacyjne podejście do kina i głębokie zrozumienie ludzkiej natury uczyniły go jednym z najważniejszych twórców w historii kinematografii. Jean Renoir żył do 1979 roku, a jego filmy, takie jak „Reguły gry” czy „Wielka iluzja”, do dziś są uważane za arcydzieła. Synowie Renoira odnieśli sukcesy w różnych dziedzinach sztuki, co świadczy o artystycznych korzeniach rodziny.
Relacja z Lise Tréhot
W latach 60. XIX wieku, Pierre-Auguste Renoir nawiązał bliską relację z Lise Tréhot, która pełniła funkcję jego kochanki i ulubionej modelki. Lise stała się inspiracją dla wielu wczesnych dzieł artysty, w tym dla słynnego obrazu „Lise z parasolką” z 1868 roku, który przyniósł mu pierwsze publiczne uznanie. Jej obecność w życiu Renoira w tym okresie wpłynęła na jego twórczość, dodając jej subtelności i intymności, a jej postać jest trwale zapisana w historii jego malarstwa.
Najważniejsze dzieła Pierre-Auguste’a Renoira
Pierre-Auguste Renoir pozostawił po sobie bogaty dorobek artystyczny, a jego najsłynniejsze dzieła są ikonami impresjonizmu. Obrazy takie jak „Bal du moulin de la Galette” czy „Śniadanie wioślarzy” wpisały się na stałe do historii sztuki, prezentując charakterystyczny styl artysty i jego zamiłowanie do uchwycenia radości życia. Renoir potrafił w mistrzowski sposób oddać grę światła i koloru, tworząc dzieła pełne ciepła i pozytywnej energii. Jego malarstwo często koncentrowało się na portretach dzieci i kobiet, ukazując ich naturalne piękno i niewinność.
Wśród jego najbardziej cenionych prac znajduje się monumentalne dzieło „Śniadanie wioślarzy” z lat 1880–1881. Obraz ten przedstawia grupę przyjaciół artysty odpoczywających na tarasie z widokiem na Sekwanę. Obraz ten, znany również jako „Luncheon of the Boating Party”, jest znakomitym przykładem umiejętności Renoira w łączeniu różnych gatunków malarskich – portretu, martwej natury i pejzażu. Postacie są przedstawione w swobodnych pozach, w trakcie rozmowy i spożywania posiłku, co tworzy realistyczny i intymny obraz życia towarzyskiego. Dzieło to jest często cytowane jako jedno z najważniejszych osiągnięć artysty i symbol jego impresjonistycznego stylu.
„Dziewczęta przy pianinie” (1892) to obraz, który został zakupiony przez państwo francuskie, co świadczy o jego wysokiej wartości artystycznej i kulturowej. Dzieło to reprezentuje późniejszy, bardziej miękki styl Renoira, skupiony na uchwyceniu domowej, intymnej atmosfery. Obraz przedstawia dwie młode dziewczęta przy pianinie, pogrążone w muzyce i rozmowie. Renoir z charakterystyczną dla siebie wrażliwością oddaje subtelność ich gestów i wyraz twarzy, tworząc obraz pełen spokoju i harmonii. Jest to przykład jego mistrzostwa w portretowaniu postaci kobiecych i dzieci.
„Bal du moulin de la Galette” (1876) to jedno z najbardziej rozpoznawalnych dzieł Pierre-Auguste’a Renoira i klasyk impresjonizmu. Obraz przedstawia roztańczony tłum na świeżym powietrzu, uchwycony w momencie radosnej zabawy. Renoir mistrzowsko oddał migotliwe światło przesączające się przez drzewa i odbijające się od postaci, tworząc atmosferę lekkości i beztroski. Scena ta, osadzona w popularnym paryskim ogrodzie tanecznym na Montmartre, jest żywym świadectwem paryskiego życia towarzyskiego epoki i stanowi doskonały przykład impresjonistycznego podejścia do uchwycenia ulotnych chwil.
Obraz „Wielkie kąpiące się” (1884–1887) jest efektem poszukiwań Pierre-Auguste’a Renoira w kierunku klasycznej formy i dyscypliny artystycznej. W tym dziele artysta skupił się na rzeźbiarskim ujęciu kobiecego aktu, podkreślając wyraźne kontury i solidność formy. Obraz ten stanowił odzwierciedlenie jego „okresu Ingresa”, w którym dążył do większej struktury i precyzji w kompozycji. Mimo odmienności stylistycznej od jego wcześniejszych prac impresjonistycznych, „Wielkie kąpiące się” nadal emanuje pięknem i harmonią, ukazując wszechstronność artysty.
„Bal du moulin de la Galette”
„Bal du moulin de la Galette” (1876) to jedno z najbardziej rozpoznawalnych dzieł Pierre-Auguste’a Renoira i klasyk impresjonizmu. Obraz przedstawia roztańczony tłum na świeżym powietrzu, uchwycony w momencie radosnej zabawy. Renoir mistrzowsko oddał migotliwe światło przesączające się przez drzewa i odbijające się od postaci, tworząc atmosferę lekkości i beztroski. Scena ta, osadzona w popularnym paryskim ogrodzie tanecznym na Montmartre, jest żywym świadectwem paryskiego życia towarzyskiego epoki i stanowi doskonały przykład impresjonistycznego podejścia do uchwycenia ulotnych chwil.
„Śniadanie wioślarzy”
„Śniadanie wioślarzy” (1880–1881) to monumentalne dzieło, które ukazuje grupę przyjaciół artysty podczas odpoczynku na tarasie z widokiem na Sekwanę. Obraz ten, znany również jako „Luncheon of the Boating Party”, jest znakomitym przykładem umiejętności Renoira w łączeniu różnych gatunków malarskich – portretu, martwej natury i pejzażu. Postacie są przedstawione w swobodnych pozach, w trakcie rozmowy i spożywania posiłku, co tworzy realistyczny i intymny obraz życia towarzyskiego. Dzieło to jest często cytowane jako jedno z najważniejszych osiągnięć artysty i symbol jego impresjonistycznego stylu.
„Dziewczęta przy pianinie”
„Dziewczęta przy pianinie” (1892) to obraz, który został zakupiony przez państwo francuskie, co świadczy o jego wysokiej wartości artystycznej i kulturowej. Dzieło to reprezentuje późniejszy, bardziej miękki styl Renoira, skupiony na uchwyceniu domowej, intymnej atmosfery. Obraz przedstawia dwie młode dziewczęta przy pianinie, pogrążone w muzyce i rozmowie. Renoir z charakterystyczną dla siebie wrażliwością oddaje subtelność ich gestów i wyraz twarzy, tworząc obraz pełen spokoju i harmonii. Jest to przykład jego mistrzostwa w portretowaniu postaci kobiecych i dzieci.
„Wielkie kąpiące się”
Obraz „Wielkie kąpiące się” (1884–1887) jest efektem poszukiwań Pierre-Auguste’a Renoira w kierunku klasycznej formy i dyscypliny artystycznej. W tym dziele artysta skupił się na rzeźbiarskim ujęciu kobiecego aktu, podkreślając wyraźne kontury i solidność formy. Obraz ten stanowił odzwierciedlenie jego „okresu Ingresa”, w którym dążył do większej struktury i precyzji w kompozycji. Mimo odmienności stylistycznej od jego wcześniejszych prac impresjonistycznych, „Wielkie kąpiące się” nadal emanuje pięknem i harmonią, ukazując wszechstronność artysty.
Zdrowie i wyzwania Pierre-Auguste’a Renoira
W późniejszym okresie życia Pierre-Auguste Renoir zmagał się z poważnymi problemami zdrowotnymi, które znacząco wpłynęły na jego zdolność do malowania. Około 1892 roku zachorował na postępujące reumatoidalne zapalenie stawów. Choroba ta spowodowała deformację jego rąk i usztywnienie prawego ramienia (tzw. ankyloza), co drastycznie ograniczyło jego mobilność. Pomimo tych trudności, Renoir nie zaprzestał swojej pasji do malowania, znajdując sposoby na przezwyciężenie fizycznych ograniczeń.
Artysta nie malował z pędzlem przywiązanym do palców, ale dzięki pomocy asystenta i specjalnym technikom był w stanie kontynuować pracę. Choroba spowodowała deformację jego rąk i usztywnienie prawego ramienia, co drastycznie ograniczyło jego mobilność. Pomimo tych trudności, Renoir nie zaprzestał swojej pasji do malowania, znajdując sposoby na przezwyciężenie fizycznych ograniczeń. Jego zdolność do adaptacji i poszukiwania rozwiązań była kluczowa dla jego późnej twórczości.
Aby umożliwić sobie malowanie dużych obrazów pomimo postępującego paraliżu, Pierre-Auguste Renoir w swoich późnych latach korzystał z mechanizmu ruchomych rolek. System ten pozwalał na przesuwanie płótna przed jego oczami, co eliminowało potrzebę fizycznego obracania czy przesuwania dużych formatów. Ta innowacja, w połączeniu z pomocą asystentów, pozwoliła artyście na dalsze tworzenie monumentalnych dzieł, demonstrując jego niezwykłą determinację i inwencję w przezwyciężaniu fizycznych przeszkód.
Reumatoidalne zapalenie stawów
Około 1892 roku Pierre-Auguste Renoir zachorował na reumatoidalne zapalenie stawów. Ta postępująca choroba spowodowała poważne deformacje jego rąk, a także usztywnienie prawego ramienia (ankyloza). Stan ten drastycznie ograniczył jego mobilność i zdolność do samodzielnego wykonywania ruchów niezbędnych do malowania. Mimo bólu i fizycznych ograniczeń, Renoir wykazywał niezwykłą siłę woli, kontynuując swoją pracę artystyczną, co jest dowodem jego głębokiego oddania sztuce.
Technika malowania w chorobie
Wbrew powszechnym wyobrażeniom, Pierre-Auguste Renoir nie malował z pędzlem przywiązanym do palców. Chociaż jego dłonie były zdeformowane przez artretyzm, artysta nadal potrafił chwycić pędzel, jednak często potrzebował pomocy asystenta, który wkładał mu go w dłoń. Aby chronić podrażnioną skórę rąk przed otarciami i bólem, Renoir używał również bandaży. Te techniki adaptacyjne pozwoliły mu na kontynuowanie malowania, pomimo znaczących ograniczeń fizycznych.
Ruchome płótna
Aby umożliwić sobie malowanie dużych obrazów pomimo postępującego paraliżu, Pierre-Auguste Renoir w swoich późnych latach korzystał z mechanizmu ruchomych rolek. System ten pozwalał na przesuwanie płótna przed jego oczami, co eliminowało potrzebę fizycznego obracania czy przesuwania dużych formatów. Ta innowacja, w połączeniu z pomocą asystentów, pozwoliła artyście na dalsze tworzenie monumentalnych dzieł, demonstrując jego niezwykłą determinację i inwencję w przezwyciężaniu fizycznych przeszkód.
Ciekawostki i incydenty z życia Pierre-Auguste’a Renoira
Życie Pierre-Auguste’a Renoira było pełne niezwykłych wydarzeń i nieoczekiwanych zwrotów akcji. Zanim stał się słynnym malarzem, wykazywał ogromny talent muzyczny, a nawet uczył się śpiewu u samego Charlesa Gounoda. Niestety, trudna sytuacja finansowa zmusiła go do porzucenia muzyki na rzecz rzemiosła malarskiego. W późniejszych latach, mimo paraliżu, tworzył rzeźby w glinie, współpracując z młodym artystą. Jego filozofia życiowa, wyrażona słowami „Ból mija, ale piękno pozostaje”, podkreślała jego niezwykłą siłę ducha i oddanie sztuce.
Renoir doświadczył również momentów bezpośredniego zagrożenia życia. W 1871 roku, podczas Komuny Paryskiej, został wzięty za szpiega i o mało nie został wrzucony do Sekwany. Uratował go Raoul Rigault, lider Komuny, który rozpoznał w malarzu człowieka, który niegdyś mu pomógł. Artysta spotykał również krytykę ze strony prasy – w 1876 roku recenzent „Le Figaro” brutalnie skrytykował jego akty. Mimo tych trudnych doświadczeń, Renoir pozostał wierny swojej wizji artystycznej, a jego ostatnia wizyta w Luwrze w 1919 roku, by zobaczyć swoje obrazy obok dzieł mistrzów, była symbolicznym uhonorowaniem jego życia i twórczości.
Jedną z fascynujących ciekawostek z życia Renoira jest jego spotkanie z Richardem Wagnerem w Palermo na Sycylii, podczas którego stworzył ekspresowy portret kompozytora w zaledwie trzydzieści pięć minut. Ten przykład pokazuje jego niezwykłą szybkość i pewność ręki. Jego życie było nie tylko pasmem artystycznych dokonań, ale także szeregiem osobistych doświadczeń, od trudnych początków, przez burzliwe czasy polityczne, po zmagania z chorobą, które jednak nie złamały jego ducha. Jego twórczość, pełna światła i radości, do dziś inspiruje kolejne pokolenia miłośników sztuki.
Warto wiedzieć: Pierre-Auguste Renoir był nie tylko wybitnym malarzem, ale także ojcem dwójki utalentowanych synów: Pierre’a, uznanego aktora, oraz Jeana, światowej sławy reżysera filmowego.
Ukryty talent muzyczny
Jako dziecko, Pierre-Auguste Renoir wykazywał niezwykły talent muzyczny, szczególnie w dziedzinie śpiewu. Jego nauczycielem był sam Charles Gounod, znany kompozytor i chórmistrz. Niestety, ze względu na trudną sytuację finansową rodziny, Renoir musiał zrezygnować z rozwijania swojej kariery muzycznej na rzecz bardziej praktycznego rzemiosła. Ta utracona ścieżka kariery stanowi fascynujący aspekt jego młodości i pokazuje, jak wiele talentów drzemie w jednym człowieku.
Ekspresowy portret Wagnera
15 stycznia 1882 roku, podczas pobytu w Palermo na Sycylii, Pierre-Auguste Renoir miał okazję spotkać się z wybitnym kompozytorem Richardem Wagnerem. W ciągu zaledwie trzydziestu pięciu minut artysta stworzył portret kompozytora. Ten krótki czas świadczy o niezwykłej sprawności i pewności ręki Renoira, a także o jego zdolności do szybkiego uchwycenia charakteru i podobieństwa portretowanej osoby. Spotkanie to jest jednym z wielu przykładów jego kontaktów ze światem kultury i sztuki tamtych czasów.
Filozofia życiowa
Pod koniec życia, zapytany o to, dlaczego nadal maluje pomimo ogromnego bólu wywołanego artretyzmem, Pierre-Auguste Renoir wypowiedział słynne słowa: „Ból mija, ale piękno pozostaje”. Ta sentencja doskonale oddaje jego filozofię życiową i nieugięte poświęcenie dla sztuki. Mimo fizycznych cierpień, jego celem było tworzenie dzieł, które niosą ze sobą piękno i radość, które przetrwają próbę czasu. Ta determinacja jest inspirującym świadectwem jego siły ducha i miłości do malarstwa.
Wizyta w Luwrze przed śmiercią
W 1919 roku, na krótko przed śmiercią, Pierre-Auguste Renoir miał wyjątkową okazję odwiedzić Luwr. Celem jego wizyty było zobaczenie własnych obrazów wiszących obok dzieł dawnych mistrzów, których podziwiał przez całe życie. To symboliczne wydarzenie stanowiło ukoronowanie jego długiej i owocnej kariery artystycznej. Możliwość porównania swojej twórczości z pracami wielkich mistrzów, których podziwiał od młodości, musiała być dla niego niezwykle satysfakcjonującym doświadczeniem, potwierdzającym jego miejsce w historii sztuki.
Otarcie się o śmierć podczas Komuny Paryskiej
W 1871 roku, podczas malowania nad Sekwaną, Pierre-Auguste Renoir znalazł się w śmiertelnym niebezpieczeństwie. Został wzięty przez komunardów za szpiega i o mało nie został wrzucony do rzeki. Na szczęście, jego życie uratował Raoul Rigault, lider Komuny, który rozpoznał w malarzu człowieka, który niegdyś udzielił mu pomocy. Ten incydent pokazuje, jak burzliwe czasy polityczne we Francji mogły wpłynąć na życie artystów i jak często ich los zależał od przypadku i ludzkiej życzliwości.
Ostra krytyka w prasie
Kariera artystyczna Pierre-Auguste’a Renoira nie zawsze była usłana różami. W 1876 roku recenzent prestiżowego dziennika „Le Figaro” brutalnie skrytykował jego akty. Krytyk porównał sposób malowania kobiecego ciała przez Renoira do „rozkładającego się mięsa z fioletowo-zielonymi plamami gnilnymi”. Tak ostra i obraźliwa recenzja świadczy o konserwatyzmie części ówczesnego środowiska krytycznego i artystycznego, które nie było gotowe na innowacyjne podejście impresjonistów do przedstawiania ludzkiego ciała i formy.
Chronologia życia i kariery Pierre-Auguste’a Renoira
| Rok | Wydarzenie |
|---|---|
| 1841 | Narodziny Pierre-Auguste’a Renoira w Limoges. |
| 1844 | Przeprowadzka rodziny do Paryża. |
| Ok. 1854 | Rozpoczęcie terminowania w fabryce porcelany. |
| 1862 | Rozpoczęcie studiów artystycznych u Charlesa Gleyre’a w Paryżu. Poznał Claude’a Moneta, Alfreda Sisleya i Frédéric’a Bazille’a. |
| 1864 | Pierwsza wystawa prac (choć nieznaczący sukces). |
| 1868 | Pierwszy znaczący sukces dzięki obrazowi „Lise z parasolką”. |
| 1871 | Otarcie się o śmierć podczas Komuny Paryskiej. |
| 1874 | Współorganizacja Pierwszej Wystawy Impresjonistów. |
| 1876 | Krytyka obrazów przez „Le Figaro”. |
| 1880–1881 | Namalowanie obrazu „Śniadanie wioślarzy”. |
| 1881 | Podróż do Włoch; zmiana stylu („okres Ingresa”). |
| 1885 | Narodziny syna Pierre’a. |
| 1890 | Ślub z Aline Victorine Charigot. |
| 1892 | Zachorowanie na reumatoidalne zapalenie stawów. Namalowanie obrazu „Dziewczęta przy pianinie”. |
| 1894 | Narodziny syna Jeana. |
| 1919 | Śmierć 3 grudnia w Cagnes-sur-Mer. Wizyta w Luwrze. |
Rodzina Pierre-Auguste’a Renoira
- Ojciec: Léonard Renoir (krawiec)
- Matka: Marguerite-Sophie (z domu Dourdein)
- Żona: Aline Victorine Charigot (poślubiona w 1890 r., młodsza o 20 lat, wcześniejsza modelka)
- Synowie:
- Pierre Renoir (aktor teatralny i filmowy, ur. 1885, zm. 1952)
- Jean Renoir (wybitny twórca filmowy, ur. 1894, zm. 1979)
- Kochanka i modelka (lata 60. XIX w.): Lise Tréhot
Najważniejsze dzieła Pierre-Auguste’a Renoira
- „Bal du moulin de la Galette” (1876)
- „Śniadanie wioślarzy” (1880–1881)
- „Dziewczęta przy pianinie” (1892)
- „Wielkie kąpiące się” (1884–1887)
- „Lise z parasolką” (ok. 1868)
Pierre-Auguste Renoir, przezwyciężając liczne przeszkody życiowe i zdrowotne, pozostawił po sobie spuściznę artystyczną naznaczoną radością, pięknem i mistrzowskim opanowaniem koloru i światła. Jego impresjonistyczne wizje życia codziennego, portrety pełne subtelności oraz późniejsze poszukiwania klasycznej formy sprawiają, że jest on postacią niezmiernie ważną w historii sztuki światowej. Pomimo fizycznych ograniczeń, artysta udowodnił, że prawdziwa pasja i determinacja potrafią przezwyciężyć wszelkie przeciwności, a piękno trwa niezależnie od bólu.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Na co chorował Renoir?
Auguste Renoir cierpiał na postępujące zapalenie stawów. Choroba ta znacząco ograniczyła jego ruchomość, zwłaszcza w późniejszych latach życia.
Ile obrazów namalował Renoir?
Dokładna liczba obrazów namalowanych przez Renoira jest trudna do ustalenia, ale szacuje się, że stworzył ich ponad 4000. Obejmują one obrazy olejne, pastele i rysunki.
Co oznacza imię Renoir?
Imię „Renoir” jest nazwiskiem francuskim i nie posiada bezpośredniego, dosłownego znaczenia w języku polskim. Jest ono po prostu identyfikatorem pochodzenia rodziny artysty.
Co namalował Auguste Renoir?
Auguste Renoir malował przede wszystkim sceny z życia codziennego, portrety, akty, pejzaże i martwe natury. Znany jest z przedstawiania radosnych i sensualnych momentów, często w jasnej kolorystyce.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Pierre-Auguste_Renoir
